Thị trường tính đến việc giai đoạn tăng lãi suất của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản kết thúc vào tháng 7/2027

2026-08-18

Nhận định về giai đoạn tăng lãi suất bước vào cuối kỳ

Trong bối cảnh quan điểm ngày càng lan rộng rằng tốc độ tăng lãi suất của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản sẽ nhanh hơn dự báo trước đây, thị trường đã bắt đầu phản ánh khả năng giai đoạn tăng lãi suất này kết thúc vào tháng 7/2027. Dựa trên quan điểm của các cựu quan chức BOJ cho rằng mức đỉnh của lãi suất sẽ vào khoảng 1,75-2,0%, khả năng hiện thực hóa trước mùa hè tới không còn có thể bị xem là phi thực tế.

Việc kết thúc trước tháng 7/2027 có ý nghĩa vì từ cuộc họp chính sách tiền tệ vào tháng 9 sau đó, số thành viên hội đồng được xem là thận trọng với việc tăng lãi suất, thuộc nhóm được coi là 'phe reflation', có thể tăng từ 2 người hiện nay lên 4 người. Nếu việc tăng lãi suất kết thúc sớm hơn, sẽ dễ tránh kịch bản ra quyết định trong thế sít sao 5 phiếu thuận, 4 phiếu chống, đồng thời còn có dư địa tác động tới việc bổ nhiệm thống đốc và phó thống đốc vào mùa xuân 2028.

Kỳ vọng tăng lên nhờ phối hợp Nhật - Mỹ

Bối cảnh khiến khả năng tăng lãi suất từ mức khoảng 6 tháng một lần có dấu hiệu nhanh hơn là đợt can thiệp mua yên phối hợp Nhật - Mỹ vào cuối tháng 7. Lo ngại việc đồng yên mất giá và làn sóng bán trái phiếu chính phủ Nhật Bản có thể dẫn tới rối loạn trên thị trường trái phiếu toàn cầu, Mỹ đã ủng hộ việc mua yên; đổi lại, quan điểm cho rằng Washington đang yêu cầu BOJ tăng lãi suất để kiềm chế đà yếu của đồng yên ngày càng mạnh lên, qua đó đẩy kỳ vọng tăng lãi suất lên cao hơn nữa.

Lần tăng lãi suất gần nhất của BOJ là vào tháng 6/2026, nhưng nếu dựa trên diễn biến của thị trường hoán đổi lãi suất, mức định giá cho các đợt tăng bổ sung đến tháng 1/2027 đã tương đương khoảng 2 lần. Nếu giả định mỗi lần tăng 0,25%, lãi suất sẽ được nâng lên mỗi 3-4 tháng, và lãi suất chính sách hiện vào khoảng 1,0% sẽ tăng lên quanh 1,5% vào tháng 1/2027.

Điều thị trường chú ý là diễn biến sau đó. Ông Kazuo Momma, cựu thành viên hội đồng BOJ hiện là kinh tế trưởng tại Mizuho Research & Technologies, cho rằng mốc đích của giai đoạn tăng lãi suất lần này là 'khoảng 1,75% là kịch bản cơ bản'. Về số lần tăng lãi suất, thị trường đang bước vào giai đoạn nghĩ đến việc chỉ còn một lần cuối cùng.

Mốc 1,75% nằm trong dự tính

Mức 1,75% này dựa trên ước tính lãi suất trung lập mà BOJ công bố, vào khoảng 1,1-2,5%. Đây là mức gần với trung bình của biên trên và biên dưới, được xem như một tham chiếu cho mức lãi suất không kích thích cũng không kìm hãm nền kinh tế.

Về thời điểm đạt mốc này, ông Momma dự kiến là tháng 4/2027. Nếu việc tăng lãi suất tiếp tục diễn ra mỗi 3-4 tháng, thời điểm đó hoàn toàn có thể xảy ra. Tính đến 15:15 ngày 18, thị trường hoán đổi lãi suất đã phản ánh 2,7 lần tăng bổ sung đến tháng 4/2027, 2,9 lần đến tháng 6 và 3,2 lần đến tháng 7. Nhìn nhận đến tháng 4 có phần thận trọng, nhưng việc đạt quanh 1,75% vào tháng 7 có thể xem là nằm trong dự tính của thị trường.

Tuy nhiên, cũng có khả năng mức đích sẽ cao hơn đôi chút. Ông Eiji Maeda, cựu thành viên hội đồng BOJ và hiện là chủ tịch Chiba Kogyo Research Institute, nói rằng 1,75% là kịch bản cơ bản, nhưng 'nếu tính đến việc việc tăng lãi suất đang có phần chậm nhịp, hoàn toàn có thể hình dung kịch bản tăng lên quanh 2,0%'. Trên thực tế, thị trường hoán đổi lãi suất cũng đang phản ánh khoảng 20% khả năng đến tháng 7 sẽ có lần tăng thứ tư, đưa lãi suất chính sách lên quanh 2,0%.

Chú ý tới tác động nhân sự

Một điểm đáng chú ý khác là ngay sau cuộc họp quyết định vào cuối tháng 7/2027, nhiệm kỳ của hai thành viên hội đồng từng ủng hộ tăng lãi suất là ông So Takata và ông Naoki Tamura sẽ kết thúc. Nếu chính quyền Sanae Takaichi tiếp tục cầm quyền, việc bổ nhiệm người thay thế có thể làm tăng số thành viên hội đồng được xem là 'phe reflation' lên 4 người.

Trong trường hợp đó, có nguy cơ xuất hiện cuộc bỏ phiếu sít sao, với 5 người gồm thống đốc, các phó thống đốc và những thành viên hội đồng ủng hộ tăng lãi suất đối đầu với 4 người phản đối. Nội bộ BOJ lo ngại rằng những quyết định như vậy có thể khiến chính sách tiền tệ bị nhìn nhận như đang bị chia rẽ. Nếu giai đoạn tăng lãi suất kết thúc trước tháng 7, lo ngại này sẽ dịu bớt.

Ngược lại, rủi ro việc tăng lãi suất kéo dài hơn nữa vẫn còn. Ông Momma cũng đề cập tới kịch bản rủi ro trong đó việc tăng lãi suất tiếp diễn sau mùa thu 2027, đẩy lãi suất lên quanh 2,5%, là mức trên cùng của ước tính lãi suất trung lập. Ông cho rằng nếu mức tăng lương trong đàm phán lao động mùa xuân 2027 vượt rõ rệt 3 năm trước đó, và rủi ro tốc độ tăng giá cơ bản vượt 2% trở nên hiện hữu, thì kịch bản như vậy là có thể xảy ra.

Nếu sau mùa thu 2027 BOJ buộc phải ra quyết định tăng lãi suất với tỷ lệ sít sao, điều đó cũng có thể tạo ra tác động tinh tế tới công tác nhân sự của ban lãnh đạo nhiệm kỳ tiếp theo vào mùa xuân 2028. Trong giai đoạn điều phối nhân sự bước vào cao điểm, chính quyền có thể tăng cường can dự vào chính sách tiền tệ và tìm cách điều chỉnh cán cân trong nội bộ BOJ, nơi phe phản đối tăng lãi suất hiện đang ở thế thiểu số.

Nếu bài viết này hữu ích, hãy chia sẻ nhé.