Đầu tư vào trạm lưu trữ điện quá nóng, giao dịch trước khi hoàn thành cũng lan rộng

2026-08-16

Cả việc mua bán cơ sở chưa hoàn thành cũng xuất hiện

Về các trạm lưu trữ điện vốn không thể thiếu để phổ biến năng lượng tái tạo, dòng vốn đầu tư với mục tiêu quản lý tài sản đang lan rộng. Thậm chí đã xuất hiện cả động thái mua bán các cơ sở chưa hoàn thành. Việc này làm dấy lên cảnh giác cao hơn về phát triển tràn lan, do gợi nhớ đến làn sóng phát triển điện mặt trời.

Trên trang bán trạm lưu trữ điện 'Kênh pin lưu trữ dùng cho lưới điện' của RE100 Điện lực (Chuo, Tokyo), thông tin về khoảng 30 trạm lưu trữ điện dự kiến hoàn thành đang được liệt kê. Thành viên hội đồng quản trị Yusuke Hogaki cho biết 'Mỗi ngày có khoảng một yêu cầu hỏi thông tin, ngành nghề thì rất đa dạng như tài chính, tổng thầu xây dựng, thương mại. Phần lớn là với mục đích quản lý tài sản'.

Thời gian chờ đấu nối kéo dài

Để mở rộng nguồn điện tái tạo có sản lượng không ổn định như điện mặt trời, trạm lưu trữ điện có vai trò không thể thiếu trong việc tích trữ lượng điện dư vào ban ngày và xả ra vào ban đêm. Việc chính phủ bắt đầu trợ cấp cho phát triển từ năm tài khóa 2021 đã khiến các dự án xuất hiện nối tiếp ở nhiều nơi.

Bên cạnh các doanh nghiệp năng lượng như ENEOS Holdings và Kansai Electric Power, sự tham gia của các ngành khác như bất động sản, tài chính và thương mại cũng rất nổi bật. Phó chủ tịch Kazuo Takeda của Sun Village, công ty phát triển điện mặt trời và trạm lưu trữ điện tại thành phố Ashikaga, tỉnh Tochigi, nói rằng 'Không khí này giống thời điểm quanh năm 2012, khi làn sóng phát triển nhà máy điện mặt trời bùng lên'.

Công suất của các trạm lưu trữ điện mà các doanh nghiệp đang xem xét phát triển và đã hỏi về khả năng kết nối vào lưới truyền tải của các công ty điện lực lớn đạt 191 gigawatt vào thời điểm cuối tháng 3 năm 2026. Con số này gấp 227 lần số trạm đang vận hành, tương đương công suất của 191 nhà máy điện hạt nhân nếu quy đổi theo đầu ra. Việc đấu nối đòi hỏi phải tăng cường đường dây và trạm biến áp, khiến nhiều trạm lưu trữ điện phải chờ vận hành. Đã xuất hiện cả những trường hợp thời gian chờ kéo dài khoảng 5 năm. Trợ cấp của quốc gia cũng sẽ tăng lên 35 tỷ yen trong năm tài khóa 2026, hơn gấp đôi năm trước.

Dòng vốn chảy vào vì khả năng sinh lời

Nguyên nhân khiến số nhà đầu tư tham gia tăng lên là chính phủ đã xây dựng một thị trường dễ tạo lợi nhuận, cùng với việc thời gian từ phát triển đến thu hồi vốn khá ngắn. Các đơn vị kinh doanh trạm lưu trữ điện nhận thu nhập từ các công ty truyền tải và phân phối điện, tương ứng với năng lực điều chỉnh điện thông qua 'thị trường điều chỉnh cung cầu'.

Trần giá bán do nhà nước quy định cho đến giữa tháng 3 vừa qua là 19,5 yen cho mỗi kilowatt trong 30 phút. Nếu tiếp tục bán ở mức này, khoản đầu tư vào một trạm lưu trữ điện thông thường, được cho là vào khoảng 600 triệu yen, có thể được thu hồi trong vài năm. Chú ý vào tốc độ thu hồi vốn, cũng nổi lên xu hướng coi trạm lưu trữ điện là sản phẩm lợi suất hoặc đối tượng đầu cơ. Đồng thời, đã xuất hiện cả mô hình kinh doanh chuyển nhượng đất đai hoặc trạm lưu trữ điện đã nộp đơn sớm để kết nối vào lưới điện.

Chính phủ lo ngại số doanh nghiệp tham gia vì mục đích đầu cơ sẽ tăng. Lý do là chi phí mà các công ty truyền tải và phân phối điện chi trả thông qua thị trường điện sẽ được chuyển sang hóa đơn tiền điện của hộ gia đình và doanh nghiệp. Nếu số lượng nhà đầu cơ tăng, khả năng nhận được sự hiểu biết đối với cơ chế này có thể sẽ khó hơn.

Phản đối việc hạ giá

Dù muốn kiềm chế việc chuyển chi phí sang tiền điện, việc hạ trần giá bán không hề dễ. Khi Cơ quan Tài nguyên và Năng lượng Nhật Bản đưa ra phương án hạ giá trần xuống 7,2 yen tại cuộc họp chuyên gia vào tháng 10 năm 2025, sự phản đối từ các doanh nghiệp đã lan rộng. Lý do là nếu giá bán giảm, kế hoạch kinh doanh, bao gồm cả việc hoàn trả nợ vay, sẽ bị xáo trộn đáng kể, và nhiều chuyên gia cũng liên tiếp chỉ ra nguy cơ khiến doanh nghiệp rút lui.

Cuối cùng, cuộc thảo luận đi đến kết luận rằng giá trần sẽ là 15 yen từ tháng 3 và 10 yen từ tháng 9. Một đại diện của cơ quan năng lượng cho biết 'Cần xây dựng một cơ chế vừa mua sắm hiệu quả năng lực điều chỉnh, vừa giảm thiểu tác động lên gánh nặng của người dân'.

Ngành năng lượng tái tạo từng có kinh nghiệm cay đắng từ làn sóng phát triển nhà máy điện mặt trời. Trong khi hệ thống mua điện mặt trời theo giá cố định (FIT) đã giúp điện mặt trời phổ biến nhanh chóng, nó cũng kéo theo sự tham gia của các doanh nghiệp xấu chặt phá rừng mà không có giấy phép. Đối với trạm lưu trữ điện, một lãnh đạo công ty phát triển nhận định rằng 'Nếu phát triển tràn lan tiếp diễn, các tranh chấp tiếng ồn với cư dân lân cận sẽ tăng lên'. Câu hỏi đặt ra là làm thế nào để bảo đảm sự tăng trưởng lành mạnh của thị trường.

Nếu bài viết này hữu ích, hãy chia sẻ nhé.