Trái phiếu chính phủ cho cá nhân đạt 4 nghìn tỷ yên trong 5 tháng, phát hành tăng tiếp nhờ lãi suất đi lên

2026-08-13

Giá trị phát hành trái phiếu chính phủ cho cá nhân đang tăng với tốc độ có thể lập kỷ lục mới. Trong 5 tháng từ tháng 4 đến tháng 8 của năm tài khóa 2026, con số này đạt khoảng 4 nghìn tỷ yên, cao hơn 60% so với cùng kỳ năm trước. Thành tích cả năm tài khóa 2025 cũng ở mức cao nhất trong 19 năm, và trong bối cảnh lãi suất tăng lịch sử, khả năng vượt kỷ lục của năm tài khóa 2005 đang được đặt ra.

Giá trị phát hành đang tiến gần kỷ lục mới

Theo Bộ Tài chính, giá trị phát hành trong tháng 8 là 1.017,7 tỷ yên. Lũy kế từ tháng 4 đến tháng 8 đạt 4.066,1 tỷ yên, tăng 66,3% so với cùng kỳ năm trước. Trái phiếu chính phủ cho cá nhân gồm ba loại: trái phiếu kỳ hạn 10 năm thả nổi, trong đó lãi suất được điều chỉnh mỗi 6 tháng, và trái phiếu kỳ hạn 5 năm cố định cùng trái phiếu kỳ hạn 3 năm cố định, với lãi suất được chốt tại thời điểm phát hành. Nhà đầu tư có thể mua tại các tổ chức tài chính với số tiền từ 10.000 yên. Chính phủ bảo đảm cả gốc lẫn mức lãi suất tối thiểu 0,05% mỗi năm.

Đợt chào bán tháng 9 đạt mức cao nhất lịch sử

Khi Ngân hàng Trung ương Nhật Bản bắt đầu nâng lãi suất chính sách, trái phiếu chính phủ cho cá nhân ngày càng hiện diện rõ hơn như một kênh đầu tư tài sản. Bộ Tài chính quyết định lãi suất áp dụng dựa trên lãi suất thị trường, và các đợt phát hành tháng 9 đang chào bán hiện nay đều lập đỉnh lịch sử, với trái phiếu kỳ hạn 10 năm thả nổi ở mức 1,87%, kỳ hạn 3 năm cố định 1,71% và kỳ hạn 5 năm cố định 2,06%. Katsurada Kengo, nghiên cứu viên cao cấp của Viện Nghiên cứu Tổng hợp Nhật Bản, cho rằng việc lãi suất tăng giúp nhà đầu tư kỳ vọng thu nhập lãi cao hơn tiền gửi là yếu tố thúc đẩy sức hút của sản phẩm này.

Rà soát cơ chế để hút nhà đầu tư cá nhân

Do Ngân hàng Trung ương Nhật Bản thu hẹp mua vào trái phiếu chính phủ, lợi suất trái phiếu chính phủ kỳ hạn 10 năm mới phát hành đang có xu hướng tăng. Có những thời điểm đấu thầu trái phiếu của Bộ Tài chính bị thị trường đánh giá là kém sôi động, trong khi lãi suất dài hạn hiện dao động quanh vùng giữa 2%. Lãi suất tăng làm chi phí trả lãi của chính phủ đi lên và trở thành một yếu tố làm gia tăng gánh nặng tài khóa, vì vậy chính phủ coi người dân là nguồn hấp thụ mới để hỗ trợ việc phát hành trái phiếu ổn định.

Bộ Tài chính đang tìm cách nâng sức hấp dẫn của sản phẩm để mở rộng doanh số. Tại cuộc họp nghiên cứu hồi tháng 5, các đề xuất gồm trái phiếu liên kết lạm phát có tính đến biến động giá cả và các sản phẩm ngắn hạn đáo hạn trong vòng chưa đầy 1 năm. Trong Chính sách cơ bản về quản lý kinh tế và tài khóa, được quyết định vào tháng 7, cũng nêu rõ mục tiêu 'mở rộng tầng lớp nhà đầu tư trong nước bằng cách nâng cao sức hấp dẫn của trái phiếu chính phủ cho cá nhân'. Bộ trưởng Tài chính Satsuki Katayama cũng cho biết tại họp báo tháng 7 rằng, với tư cách là cơ quan phát hành, bà muốn sớm cụ thể hóa các biện pháp tăng sức hấp dẫn và xem xét lại tính năng sản phẩm.

Tỷ trọng trong hộ gia đình vẫn còn thấp

Theo thống kê dòng chảy vốn của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản, tỷ trọng trái phiếu chính phủ trong số dư tài sản tài chính của hộ gia đình vào thời điểm tháng 3/2026 vẫn chưa tới 1%. Ông Katsurada cho rằng thông qua việc xem xét lại tính năng sản phẩm, có thể kỳ vọng trái phiếu này sẽ trở thành lựa chọn ổn định để hỗ trợ tích lũy tài sản của cá nhân.

Trong khi đó, cả phe cầm quyền lẫn đối lập cũng đưa ra đề xuất giảm thuế thừa kế. Tuy nhiên, vẫn tồn tại quan điểm thận trọng cho rằng ưu đãi thuế có thể nghiêng về phía người giàu. Trong bối cảnh chính quyền Sanae Takaichi đề cao 'tài khóa mở rộng có trách nhiệm', thị trường lo ngại tác động tới việc phát hành thêm trái phiếu và kỷ luật tài khóa. Các biện pháp nâng sức hấp dẫn của trái phiếu chính phủ cho cá nhân là cần thiết, nhưng cũng có ý kiến cho rằng chúng khó có thể trở thành trụ cột của giải pháp phát hành trái phiếu ổn định.

Nếu bài viết này hữu ích, hãy chia sẻ nhé.