Điện lực Kansai và Kawasaki Heavy sẽ lần đầu vận chuyển CO2 từ Maizuru ra ngoài khuôn viên trong nước
Đảm trách từ thu gom đến vận chuyển đường biển
Điện lực Kansai và Kawasaki Heavy Industries sẽ lần đầu tiên tại Nhật Bản vận chuyển ra ngoài khuôn viên nhà máy lượng khí carbon dioxide (CO2) thải ra từ một nhà máy nhiệt điện than. Hoạt động này dự kiến bắt đầu ngay trong năm tài khóa 2026, nhằm hướng tới lưu trữ dưới lòng đất. Hai bên sẽ tích lũy kinh nghiệm để tiến tới xác lập công nghệ có thể cắt giảm tới 90% lượng CO2 phát thải từ nhiệt điện than.
Tại Nhà máy nhiệt điện Maizuru của Điện lực Kansai ở thành phố Maizuru, tỉnh Kyoto, Kawasaki Heavy Industries sẽ phụ trách công đoạn thu hồi CO2 từ tổ máy phát điện. Doanh nghiệp này đã lắp đặt thiết bị chuyên dụng và bắt đầu thử nghiệm thu hồi CO2 theo từng đợt.
Japan CCS Research, công ty do 10 doanh nghiệp điện lực, trong đó có Điện lực Kansai, và các bên khác góp vốn, sẽ vận chuyển CO2 từ Maizuru tới thành phố Tomakomai, Hokkaido. Trước đây, công ty đã thúc đẩy thử nghiệm vận chuyển đường dài bằng CO2 mua từ bên ngoài, nhưng tới đây sẽ vận chuyển CO2 thực tế được thu hồi từ tổ máy phát điện.
Xem xét lại vị thế nhiệt điện than
Việc Eo biển Hormuz trên thực tế bị phong tỏa đã làm gián đoạn chuỗi cung ứng dầu mỏ và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) dùng cho phát điện, vốn chủ yếu có nguồn gốc từ Trung Đông. Trước diễn biến này, xu hướng sử dụng than cho phát điện đã lan rộng trên toàn cầu.
Tại Nhật Bản, phần lớn than đá cũng được nhập từ Australia và Indonesia, nên mức độ phụ thuộc vào Trung Đông là thấp. Tháng 3, chính phủ quyết định dỡ bỏ trong năm tài khóa 2026 các hạn chế vận hành áp dụng với các nhà máy nhiệt điện than kém hiệu quả. Từ góc độ an ninh năng lượng, vai trò của nhiệt điện than đang được xem xét lại.
Nhiệt điện than thải ra lượng CO2 gấp đôi so với LNG. Trong khi xu hướng chuyển sang nhiệt điện LNG đang tăng, nếu nhiệt điện than cũng có thể thu hồi CO2 và lưu trữ dưới lòng đất, lượng phát thải có thể giảm tới 90%. Công nghệ này đang được thúc đẩy để vừa duy trì sử dụng nhiệt điện than vừa khử carbon.
Nhìn tới thương mại hóa tại Tomakomai
Tại thành phố Tomakomai, nơi nhận vận chuyển, chính phủ đã cấp phép khoan thăm dò trong tháng 9 năm 2025 nhằm hướng tới thương mại hóa lưu trữ CO2 dưới lòng đất. Từ tháng 12 cùng năm, Petroleum Resources Development và các đơn vị khác đã bắt đầu khoan thăm dò, với mục tiêu thương mại hóa vào năm 2030. Chính phủ cũng dự kiến mở rộng hỗ trợ trong năm tài khóa 2027.
Trong đợt vận chuyển này, CO2 phát thải tại Maizuru sẽ được thu hồi, nén giảm thể tích, rồi chuyển sang tàu bằng bồn chuyên dụng để vận chuyển đường biển. Việc vận chuyển sẽ bắt đầu khi các hạng mục cần thiết như lắp đặt thêm thiết bị để nâng nồng độ CO2 và tăng tần suất thu hồi hoàn tất.
Japan CCS Research cũng sẽ mở rộng thử nghiệm vận chuyển CO2 như một nỗ lực riêng. Công ty sẽ tích lũy kinh nghiệm qua việc vận chuyển tại Maizuru và hướng tới thiết lập khuôn khổ vận chuyển đường dài ra nước ngoài, bao gồm Malaysia và Australia.
Trong quá trình khử carbon cho nhiệt điện than, các doanh nghiệp cũng đã thúc đẩy những công nghệ ngoài lưu trữ CO2 dưới lòng đất. JERA trộn amoniac vào than để giảm phát thải CO2. Được hỗ trợ bởi chính phủ, công ty này sẽ tiếp nhận amoniac từ Mỹ tại Nhà máy nhiệt điện Hekinan ở thành phố Hekinan, tỉnh Aichi, trong năm tài khóa 2029 để sử dụng cho phát điện.
J-Power đang theo đuổi phát điện chu trình hỗn hợp khí hóa than đá (IGCC), trong đó điện được tạo ra từ hydro tách ra từ than. Phát triển công nghệ hướng tới khử carbon cho nhiệt điện than cũng sẽ góp phần vào bảo đảm cung ứng năng lượng ổn định của Nhật Bản trong tương lai.
Nếu bài viết này hữu ích, hãy chia sẻ nhé.