Eo biển Hormuz, Mỹ, Iran và Oman thảo luận phương án mở tạm thời 60 ngày

2026-08-05

Nhắm công bố thỏa thuận tạm thời ngày 5

Trang tin Mỹ Axios ngày 4 cho biết Mỹ, Iran và Oman sắp đạt thỏa thuận tạm thời về việc mở Eo biển Hormuz. Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đang nhắm công bố vào ngày 5.

Thời hạn của thỏa thuận tạm thời dự kiến là 60 ngày. Tàu thuyền đi về phía Vịnh Ba Tư sẽ sử dụng tuyến phía bắc do Iran quản lý, còn tàu thuyền đi về phía Biển Arab sẽ sử dụng tuyến phía nam do Oman quản lý. Sẽ không thu phí quá cảnh hay các khoản tương tự.

Đối với thủy lôi ở giữa eo biển, hai bên đặt mục tiêu dỡ bỏ trong vòng 30 ngày. Sau khi hoàn tất công việc, phương án là cho phép tàu thuyền qua lại eo biển trên cơ sở một thỏa thuận lâu dài.

Còn cách biệt về quan điểm quanh tuyến hàng hải

Trong khi đó, truyền thông Iran ngày 5 đưa tin rằng ngay cả khi Iran và Oman đạt được thỏa thuận về quá cảnh, điều đó cũng sẽ không dẫn tới việc mở ngay lập tức Eo biển Hormuz. Ngay cả khi đạt được một thỏa thuận nào đó, vẫn chưa rõ việc bình thường hóa hoạt động hàng hải có thành hiện thực hay không.

Phương án thỏa thuận tạm thời do Axios đưa tin có nội dung thừa nhận lập trường của Iran, nước khẳng định quyền quản lý Eo biển Hormuz. Mỹ từ lâu đã kêu gọi khôi phục trạng thái để tàu thuyền có thể tự do đi lại, nhưng Iran vẫn không từ bỏ lập trường duy trì quyền kiểm soát thực tế đối với eo biển này.

Đài truyền hình tiếng Anh Press TV của nhà nước Iran ngày 4 đưa tin trong các cuộc trao đổi với Oman, một phương án đang được đưa ra là xóa bỏ tuyến phía bắc và phía nam, đồng thời thiết lập tuyến hàng hải mới ở giữa eo biển. Đài này cho biết hai bên đang thảo luận về việc thiết lập tuyến hàng hải bảo đảm chủ quyền của Iran.

Người phát ngôn Baghaei ngày 4 nói các cuộc trao đổi với Oman đang nhận được 'đánh giá tích cực' và cho thấy tiến triển thuận lợi. Việc thúc đẩy thiết lập tuyến hàng hải mới với Oman, quốc gia nằm đối diện qua eo biển, được cho là nhằm tăng cường quyền quản lý eo biển mà Iran khẳng định.

Hai bên bất đồng về mức độ liên quan của Mỹ

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 4 nói với phóng viên tại Los Angeles rằng 'các cuộc đàm phán diễn ra rất suôn sẻ'. Cùng ngày, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cũng nói giữa Iran và Oman đang có 'các cuộc đàm phán mà chúng tôi tham gia', đồng thời bày tỏ kỳ vọng đạt được thỏa thuận.

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent nói trong cuộc phỏng vấn với CNBC rằng một thỏa thuận với Iran nhằm mở Eo biển Hormuz 'có thể được ký kết ngay hôm nay hoặc ngày mai'.

Ngược lại, Iran phủ nhận việc đàm phán với Mỹ. Tại họp báo ngày 3, ông Baghaei khẳng định 'không đàm phán với Mỹ' và cho rằng dù các cuộc trao đổi với Oman có tiến triển, điều đó cũng chưa chắc dẫn trực tiếp tới việc mở eo biển theo yêu cầu của Mỹ.

Mỹ và Iran ngày 17 tháng 6 đã trao đổi một bản ghi nhớ hướng tới chấm dứt giao tranh, và sau đó quyết định đàm phán để hướng tới thỏa thuận cuối cùng trong 60 ngày tiếp theo. Trong bối cảnh thời hạn đang đến gần, Mỹ được cho là sẽ ưu tiên thúc đẩy việc mở Eo biển Hormuz, tuyến huyết mạch cho vận chuyển năng lượng từ các nước Vùng Vịnh.

Nếu bài viết này hữu ích, hãy chia sẻ nhé.