Yên yếu và doanh số Bắc Mỹ nâng đỡ Toyota, rủi ro lớn từ thay đổi chính sách của Mỹ
Doanh số tại Mỹ nâng đỡ lợi nhuận
Phụ thuộc của Toyota Motor vào lợi nhuận từ thị trường Mỹ đang gia tăng. Bên cạnh đồng yên yếu, sức bán ổn định tại Mỹ đang hỗ trợ kết quả kinh doanh, trong khi Washington tiếp tục thúc đẩy sản xuất trong nước thông qua việc rà soát Hiệp định Mỹ - Mexico - Canada (USMCA) và các biện pháp khác. Điều này khiến triển vọng lợi nhuận của Toyota dễ biến động tùy theo chính sách của chính quyền Trump.
Doanh số toàn cầu trong giai đoạn 4-6 giảm 3% so với cùng kỳ năm trước, xuống 2,55 triệu xe. Tại Trung Quốc, doanh số giảm 28% còn 320.000 xe và vẫn ảm đạm, nhưng Bắc Mỹ tăng 1% lên 670.000 xe, còn Nhật Bản tăng 18% lên 410.000 xe, bù đắp phần suy yếu. Ông Takatoku Higashi, phụ trách khối kế toán, cho biết: 'Có những khu vực giảm, nhưng các khu vực tăng đã hỗ trợ vượt xa kỳ vọng'.
Tại Mỹ, trợ cấp mua xe điện đã bị bãi bỏ và các hãng xe buộc phải xem xét lại chiến lược. Trong giai đoạn 4-6, doanh số tại Mỹ của General Motors (GM) giảm 4% so với cùng kỳ năm trước, còn Ford Motor giảm 10%. Tesla không công bố số lượng xe bán ra, nhưng theo khảo sát của hãng nghiên cứu Cox Automotive, doanh số của hãng này giảm 13%.
Với chiến lược toàn diện, cung cấp từ xe chạy xăng đến xe hybrid và xe điện, Toyota vẫn duy trì đà tăng doanh thu. Các mẫu mới của sedan Camry và xe thể thao đa dụng RAV4 dẫn dắt doanh số, trong khi xe hybrid ít bị cuốn vào cuộc chiến giá tại Mỹ và có biên lợi nhuận cao hơn.
Yên yếu và rà soát USMCA
Đồng yên yếu đang kéo lợi nhuận Toyota đi lên. Trong kỳ tài chính kết thúc vào tháng 3 năm 2027, yếu tố này sẽ đóng góp thêm 480 tỷ yên so với dự báo đầu kỳ. Tác động từ tình hình Trung Đông cũng dịu bớt đôi chút, còn yếu tố làm giảm lợi nhuận do cắt giảm sản lượng và giá nguyên liệu cao đã thu hẹp từ 670 tỷ yên theo dự kiến đầu kỳ xuống 510 tỷ yên. Hãng dự kiến ghi nhận chi phí 60 tỷ yên, gồm khoản lỗ do hủy phát triển mẫu xe điện thế hệ mới LF-ZC, nhưng tác động tích cực từ đồng yên yếu sẽ bù đắp phần này.
Tỷ trọng doanh số tại Mỹ của Toyota đã tăng từ 23% lên 26% trong 5 năm qua. Ông Higashi cho biết: 'Tỷ giá hối đoái ổn định là điều đáng mong muốn'. Tuy nhiên, diễn biến gần đây của tỷ giá vẫn bất ổn, trong đó việc giới chức Nhật Bản và Mỹ can thiệp đã khiến đồng yên mạnh lên.
Thị trường Bắc Mỹ, vốn đang hỗ trợ Toyota, cũng đối mặt rủi ro chính sách. USMCA lần đầu tiên chạm hạn rà soát vào ngày 1/7, và Mỹ từ chối gia hạn thỏa thuận hiện hành. Washington đang yêu cầu nâng quy tắc xuất xứ ô tô từ mức 75% hiện nay lên 82%, đồng thời cũng đưa ra đề xuất quy định tỷ lệ linh kiện sản xuất tại Mỹ tối thiểu là 50%. Công ty tư vấn AlixPartners của Mỹ dự báo việc điều chỉnh theo quy định mới sẽ làm tăng chi phí tối đa 1.200 USD, tương đương khoảng 20 triệu yên, cho mỗi xe, do phát sinh thêm chi phí cho chứng nhận xuất xứ và sản xuất thép, nhôm tại Bắc Mỹ.
Tháng 7, Toyota cho biết sẽ chuyển một phần sản lượng xe bán tải Tacoma, hiện sản xuất tại nhà máy ở Mexico, sang Mỹ trước năm 2030. Hãng sẽ đầu tư tổng cộng 3,6 tỷ USD để xây dựng dây chuyền sản xuất mới tại nhà máy ở bang Texas, miền nam nước Mỹ. Ông Higashi cho biết: 'Chúng tôi đã xem xét cơ cấu để giao sản phẩm đến khách hàng với chi phí thấp hơn dù chỉ một chút, sau khi tính đến hiệu quả logistics và tác động của thuế quan'. Tháng 11 năm 2025, hãng cũng công bố kế hoạch đầu tư tới 10 tỷ USD trong 5 năm, đồng thời tăng sản lượng động cơ và linh kiện cho xe hybrid.
Cổ phiếu giảm và mua lại cổ phiếu
Dù lợi nhuận khả quan, lực mua vào cổ phiếu Toyota vẫn yếu. Từ cuối năm 2025 đến nay, cổ phiếu hãng giảm 13%, đối lập với mức tăng 27% của chỉ số Nikkei và mức tăng 4,9 lần của Kioxia Holdings. Khi làn sóng trí tuệ nhân tạo tạo sinh đẩy dòng tiền vào bộ nhớ bán dẫn, cổ phiếu ô tô lại khó thu hút mua vào do lo ngại cạnh tranh xuất khẩu với doanh nghiệp Trung Quốc và giá nguyên liệu tăng cao.
Một số nhà máy đã phải dừng hoạt động do ảnh hưởng của động đất Kumamoto, nhưng công ty cho biết vẫn đang đánh giá tác động đối với hoạt động kinh doanh và chưa đưa yếu tố này vào triển vọng cho kỳ tài chính kết thúc tháng 3 năm 2027. Ông Higashi cho biết Toyota sẽ tận dụng năng lực tạo dòng tiền mạnh và nền tảng tài chính vững chắc để tăng cường khả năng tạo lợi nhuận và nâng cao hiệu quả sử dụng vốn. Ngày 4, Toyota cũng công bố kế hoạch mua lại cổ phiếu quỹ trị giá tối đa 1.000 tỷ yên. Trong bối cảnh tiếp tục mở rộng toàn cầu, hãng đang chịu sức ép xây dựng hệ thống sản xuất và chuỗi cung ứng đủ sức chống chịu trước rủi ro địa chính trị và biến động chính sách.
Nếu bài viết này hữu ích, hãy chia sẻ nhé.