Cơ quan tiền tệ Nhật-Mỹ cùng phối hợp để chỉnh đà yen yếu, nhưng sức bền còn hạn chế

2026-08-03

Vị thế của can thiệp phối hợp

Đằng sau động thái can thiệp phối hợp hiếm thấy của hai chính phủ Nhật Bản và Mỹ là niềm tin đối với đồng yen đã giảm xuống mức lịch sử. Chính sách tài khóa mở rộng, đi kèm lo ngại phát hành thêm trái phiếu chính phủ, cùng với việc Ngân hàng Trung ương Nhật Bản chậm tăng lãi suất đã kéo đồng yen yếu đi theo hướng mang tính cấu trúc. Dù can thiệp có thể tạm thời chặn đà biến động của thị trường, giới quan sát cho rằng hiệu quả khó kéo dài.

Sáng ngày 3, Thứ trưởng Tài chính Jun MIMURA, người đảm nhận khâu chuẩn bị với tư cách là quan chức phụ trách nghiệp vụ, nói với báo giới về đợt can thiệp lần này rằng ông nhìn nhận đây 'có thể xem là hình thái hoàn chỉnh của liên minh tiền tệ Nhật-Mỹ'. Trước đây, can thiệp phối hợp chỉ được tiến hành trong những thời điểm khẩn cấp như đại động đất hay khủng hoảng tài chính, nhưng theo các nguồn tin, phát biểu lần này hàm ý rằng 'sẵn sàng hành động bất cứ lúc nào' và 'tiêu chuẩn đã thay đổi'. Việc cơ quan tiền tệ Nhật-Mỹ đưa ra thông điệp mạnh mẽ hơn trước cũng phản ánh mức độ lo ngại ngày càng lớn về sự suy yếu của đồng yen.

Tác động của can thiệp và nhận định thị trường

Tháng 9/2022, chính phủ và Ngân hàng Trung ương Nhật Bản đã can thiệp mua yen lần đầu tiên sau 24 năm, kể từ năm 1998, qua đó kéo tỷ giá từng tiến sát 146 yen đổi 1 USD lùi tạm thời về vùng 140 yen. Tuy vậy, dù tiếp tục can thiệp gián đoạn sau đó, xu hướng yen yếu vẫn không bị chặn lại, và đến cuối tháng 7 năm nay đồng tiền này đã giảm xuống mức gần 164 yen đổi 1 USD.

Về can thiệp mua yen ngày 31/7, thị trường cho rằng quy mô vào khoảng 5.000 tỷ yen. Con số này được ước tính dựa trên dự báo số dư tài khoản vãng lai mà Ngân hàng Trung ương Nhật Bản công bố ngày 3/8 cho ngày 4/8, và cho thấy nhiều khả năng cơ quan này đã can thiệp liên tiếp kể từ ngày 30/7. Trên thị trường, quan điểm rằng ngày 3/8 cũng đã có can thiệp đang chiếm ưu thế.

Đối với đợt can thiệp phối hợp lần này, thị trường vẫn còn nhận định mạnh rằng đây chỉ là biện pháp 'mua thời gian'. Nguyên nhân được chỉ ra là những yếu tố gốc rễ của yen yếu, như lo ngại tài khóa xấu đi đi kèm với chính sách 'tài khóa tích cực có trách nhiệm' mà chính quyền Takaichi theo đuổi, cũng như việc Ngân hàng Trung ương Nhật Bản chậm tăng lãi suất.

Cái nhìn từ phía Mỹ và sức ép lên Ngân hàng Trung ương Nhật Bản

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent, trong bài đăng trên X thông báo về can thiệp phối hợp, đã nhắc tới 'biện pháp tiền tệ nhằm điều chỉnh tình trạng đồng yen bị định giá thấp đáng kể'. Rõ ràng đây là phát tín hiệu nhắm vào chính sách tiền tệ của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản. Ông cũng cho rằng, về điều hành kinh tế của chính quyền Takaichi, sau khoảng 15 năm kích thích kinh tế kể từ thời Abenomics, nền tảng của nền kinh tế đã mạnh hơn và đang 'bước sang giai đoạn mới'.

Bộ trưởng Tài chính Satsuki Katayama chỉ nói về phát biểu của ông Bessent liên quan tới chính sách tiền tệ rằng 'giữa các lãnh đạo cấp cao đang trao đổi nhiều vấn đề khác nhau', nhưng không tiết lộ chi tiết. Một quan chức cấp cao Bộ Tài chính giải thích rằng 'Mỹ đang yêu cầu Nhật Bản chuyển đổi các yếu tố nền tảng theo hướng không dẫn tới bán yen mang tính cấu trúc'.

Ngay sau khi Ngân hàng Trung ương Nhật Bản quyết định giữ nguyên lãi suất chính sách tại cuộc họp chính sách tiền tệ ngày 31/7, ông Bessent đã đăng trên X rằng ông 'mong được gặp Thống đốc Kazuo Ueda của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản tại cuộc họp bộ trưởng tài chính và thống đốc ngân hàng trung ương nhóm 20 nền kinh tế và khu vực (G20) vào cuối tháng 8'.

Kỳ vọng tăng lãi suất là tâm điểm

Chiến lược gia ngoại hối trưởng Yujiro Goto của Nomura Securities cho biết ông 'sẽ chú ý xem Mỹ sẽ gây sức ép mạnh đến mức nào đối với Ngân hàng Trung ương Nhật Bản nhằm đẩy nhanh tốc độ tăng lãi suất'. Nhà phân tích trưởng Teppei Ino của Ngân hàng MUFG nhận định 'xác suất cho kịch bản tăng lãi suất vào tháng 9 mà chúng tôi từng dự báo ban đầu đã tăng lên rõ rệt'.

Nếu bài viết này hữu ích, hãy chia sẻ nhé.