Kinh tế Đài Loan tăng trưởng cao nhờ đặc nhu cầu AI, khoảng cách giữa các ngành nới rộng hơn

2026-08-02

Kinh tế Đài Loan tiếp tục khởi sắc nhờ nhu cầu trí tuệ nhân tạo (AI). Tổng sản phẩm trong nước (GDP) quý 4-6 do Tổng cục Ngân sách, Kế toán và Thống kê thuộc Viện Hành chính công bố ngày 31/7 tăng 12,92% so với cùng kỳ năm trước, duy trì mức tăng gợi nhớ tới thời kỳ tăng trưởng cao. Tuy nhiên, lợi ích tập trung vào các ngành công nghệ cao, khiến bức tranh kinh tế hình chữ K với chênh lệch ngày càng lớn giữa các ngành trở nên rõ nét.

Lan sang thị trường nhà ở quanh TSMC

Tại thành phố Trúc Bắc, cách Khu khoa học Tân Trúc, nơi đặt trụ sở và các doanh nghiệp liên quan của TSMC, khoảng 15 phút lái xe, nguồn cung căn hộ cao cấp đang tăng lên nhờ tiến triển tái phát triển đô thị. Các căn hộ có giá từ 150 triệu đến 200 triệu yen mỗi căn dự kiến hoàn thành vào năm 2031, và sau khi mở bán từ tháng 5, đã có hơn 100 căn được chốt mua.

Theo khảo sát của Cathay Construction và các đơn vị khác, giá bán căn hộ mới tại Trúc Bắc trong giai đoạn 4-6/2026 đã tăng 20% so với cùng kỳ, tính theo mỗi bình. Khối lượng giao dịch cũng tăng khoảng 9 lần so với mức nền thấp của năm trước.

Người mua không chỉ là các kỹ sư thu nhập cao. Nhu cầu từ những nhà đầu tư gia tăng tài sản nhờ đà tăng của cổ phiếu cũng rất mạnh. Tại đại hội cổ đông của TSMC tổ chức ở Tân Trúc trong tháng 6, cũng có một cổ đông nam cho biết ông thu được lợi nhuận đủ để bù phần tiền đặt cọc khoản vay mua nhà. Chỉ số Taiwan Weighted đã tăng khoảng 89% kể từ cuối năm 2024.

Xuất khẩu nghiêng mạnh về công nghệ cao

Động lực dẫn dắt đà tăng của chứng khoán và tăng trưởng kinh tế Đài Loan là các ngành công nghệ cao như bán dẫn và máy chủ, vốn tăng trưởng nhờ nhu cầu AI mở rộng. Sự lệch pha đó cũng thể hiện trong xuất khẩu, yếu tố kéo GDP đi lên.

Theo thống kê thương mại của Bộ Tài chính, kim ngạch xuất khẩu trong giai đoạn 1-6/2026 tăng 47,1% so với cùng kỳ năm trước, lên 416,6 tỷ USD, tương đương khoảng 65,6 nghìn tỷ yen. Trong cơ cấu, nhóm 'thiết bị thông tin và truyền thông', bao gồm máy chủ, và 'linh kiện điện tử', bao gồm bán dẫn, chiếm tổng cộng 78,7%. Con số này cao hơn khoảng 8 điểm phần trăm so với cùng kỳ năm trước và cao hơn khoảng 36 điểm phần trăm so với 10 năm trước.

Ngược lại, các ngành khó hưởng lợi từ làn sóng AI đặc biệt đang đối mặt với môi trường lợi nhuận khắt khe. Bên cạnh giá nguyên liệu tăng, lao động còn dịch chuyển sang các ngành đang thuận lợi, kéo chi phí nhân công đi lên và bào mòn lợi nhuận.

Trong chỉ số nhà quản trị mua hàng (PMI) nửa đầu năm 2026 do Viện Nghiên cứu Kinh tế Trung Hoa cùng các đơn vị khác tổng hợp, lĩnh vực thực phẩm, dệt may và thiết bị vận tải được cho thấy chưa thể chuyển đầy đủ đà tăng chi phí đầu vào sang giá bán. Bà Chen Hsin-hui, nghiên cứu viên cấp phó, cho rằng dù chi phí vẫn tiếp tục tăng, tốc độ chuyển giá không còn mạnh như trong nửa đầu năm, qua đó cho thấy khác biệt giữa các ngành đang mở rộng.

Chính phủ cũng tìm cách thu hẹp chênh lệch

Trong lĩnh vực dịch vụ, việc hấp thụ chi phí cao cũng không dễ. Một chủ nhà hàng ở Đài Bắc cho biết, dù các nhà hàng cao cấp vẫn kinh doanh tốt, nhưng việc vận hành các cửa hàng có chi tiêu bình quân dưới 10.000 yen mỗi khách là rất khó khăn. Theo ông, tình trạng thiếu lao động và chi phí nhân công tăng khiến lợi nhuận không thể cải thiện như kỳ vọng.

Mối lo ngại về sự mất cân bằng này đang gia tăng. Ngày 30/7, Viện Lập pháp đã tổ chức một phiên điều trần về nền kinh tế hình chữ K. Ông Vương Quyền Hoằng của Liên đoàn Công nghiệp và Thương mại toàn quốc nói rằng tăng trưởng của Đài Loan dựa trên nhu cầu AI được hậu thuẫn bởi chuỗi cung ứng gồm hàng nghìn doanh nghiệp, đồng thời kêu gọi không nên bỏ rơi các ngành khó hưởng lợi.

Chính quyền của ông Lại Thanh Đức đang hoàn thiện các biện pháp thúc đẩy ứng dụng AI và khuyến khích tăng lương như một phần hỗ trợ cho doanh nghiệp vừa và nhỏ. Việc có thể phân bổ rộng hơn thành quả tăng trưởng đến đâu sẽ là tâm điểm trong thời gian tới.

Nếu bài viết này hữu ích, hãy chia sẻ nhé.