NHTW Nhật Bản tăng cảnh giác với nguy cơ giá cả đi lên do giá dầu tăng, nhu cầu AI và đồng yên yếu

2026-07-31

Giá dầu tăng và giá sản xuất doanh nghiệp

NHTW Nhật Bản đang tăng cảnh giác trước rủi ro giá cả đi lên. Tại họp báo ngày 31/7, Thống đốc Kazuo Ueda nêu ba yếu tố có thể thúc đẩy lạm phát là giá dầu tăng do tình hình Trung Đông, sự mở rộng của nhu cầu liên quan đến trí tuệ nhân tạo (AI) và đồng yên yếu.

Ông cũng cho thấy lập trường sẵn sàng nâng lãi suất thêm nếu cần, không lâu sau lần tăng lãi suất gần nhất vào tháng 6. Trong cuộc họp báo sau cuộc họp chính sách tiền tệ diễn ra cùng ngày, ông Ueda nói đã 'chỉ ra ba yếu tố quan trọng với tư cách là các rủi ro đáng chú ý', và lặp lại giải thích về những yếu tố đẩy giá lên. Trong triển vọng kinh tế và giá cả tháng 7, cơ quan này cũng đánh giá về đợt tăng giá dầu do căng thẳng Trung Đông rằng 'việc chuyển phần tăng giá sang giá bán đang diễn ra với tốc độ hơi nhanh hơn xuất phát từ giá dầu tăng', đồng thời cho rằng khả năng lan sang nhiều mặt hàng thành phẩm là cao.

Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) của Bộ Nội vụ và Truyền thông Nhật Bản trong tháng 6, không tính thực phẩm tươi sống, tăng 1.6% so với cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, theo 'CPI kiểu NHTW Nhật Bản', loại trừ tác động của các biện pháp giảm giá của chính phủ như cắt thuế và trợ cấp, mức tăng vẫn ở 2.7%. NHTW Nhật Bản lo ngại đà tăng giá ở khâu đầu nguồn, thể hiện qua chỉ số giá sản xuất cho hàng hóa giao dịch giữa doanh nghiệp tăng 7.1% trong tháng 6, sẽ dần truyền sang CPI ở khâu cuối với độ trễ.

Nguyên liệu thô từ Trung Đông đang được thay thế bằng nguồn cung khác, nên tác động đến hoạt động sản xuất hiện tại được cho là còn hạn chế. Tuy vậy, chi phí vận chuyển đang tăng. Trong số liệu thương mại tháng 6, lượng nhập khẩu dầu thô giảm 10% so với cùng kỳ năm trước, trong khi giá trị nhập khẩu tăng 60% và đơn giá nhập khẩu tăng mạnh.

Tác động từ nhu cầu AI và đồng yên yếu

Rủi ro thứ hai mà NHTW Nhật Bản nêu ra là sự mở rộng trên phạm vi toàn cầu của ngành liên quan đến AI. Nhu cầu tăng đối với chất bán dẫn dành cho AI và các mặt hàng tương tự sẽ kéo giá giao dịch giữa doanh nghiệp đi lên. Ông Ueda nói rằng 'giá bộ nhớ đã tăng mạnh và đây là một trong những điểm đáng chú ý với vai trò là yếu tố đẩy giá lên trong thời gian gần đây và trong tương lai'.

Trong triển vọng cũng chỉ ra rằng giá các nguyên liệu như đồng và giá máy móc đang tăng trong giao dịch giữa doanh nghiệp, qua đó có thể lan sang nhiều mặt hàng ở cấp độ tiêu dùng. Bên trong NHTW Nhật Bản cũng có quan điểm cho rằng sự sôi động của AI sẽ kéo theo toàn bộ nền kinh tế và giá cổ phiếu đi lên, từ đó hỗ trợ lạm phát qua kênh này.

Rủi ro thứ ba là đồng yên yếu. Trong triển vọng, cơ quan này cho biết mức tăng mạnh gần đây của giá nhập khẩu sẽ có tác động kéo giá của nhiều mặt hàng, bao gồm cả hàng lâu bền, đi lên. Ông Ueda cũng nói tác động của biến động tỷ giá lên giá cả đã lớn hơn trước đây và cho biết 'xét trong khoảng một năm qua, đồng yên đã yếu đi với một mức độ nhất định (tỷ lệ thay đổi)'.

NHTW Nhật Bản trong cuộc họp tháng 6 đã nâng lãi suất chính sách lên 1.0%, mức cao nhất trong 31 năm. Tuy nhiên, cơ quan này vẫn giữ quan điểm rằng điều kiện tài chính còn nới lỏng. Ông Ueda nói 'nếu đánh giá rằng điều kiện tài chính đang quá nới lỏng, việc đẩy nhanh tốc độ tăng lãi suất cũng có thể xảy ra'.

Nếu bài viết này hữu ích, hãy chia sẻ nhé.