Cổ phiếu ngân hàng tăng vượt thị trường toàn cầu, được hậu thuẫn bởi kỳ vọng tăng lãi suất kéo dài và dòng tiền trú ẩn

2026-07-29

Điểm đến của dòng tiền nước ngoài

Cổ phiếu ngân hàng Nhật Bản đang giữ nhịp vững. Mức tăng vượt các cổ phiếu ngân hàng ở châu Âu và Mỹ, được hỗ trợ bởi kỳ vọng biên lãi mở rộng và dư nợ cho vay tăng nhờ Ngân hàng Nhật Bản tiếp tục nâng lãi suất. Nhóm này cũng đang nổi lên như điểm đến của dòng tiền rút khỏi các mã liên quan đến AI và bán dẫn, vốn đang giảm mạnh trong thời gian gần đây.

Đầu tháng 7, khi đến Hong Kong và Singapore, nhà phân tích cấp cao Toyoki Samejima của SBI Securities đã nhận được hàng loạt câu hỏi từ các quỹ phòng hộ mà ông gặp, như 'muốn mở rộng đối tượng đầu tư ngoài các ngân hàng megabank. Những ngân hàng khu vực nào đang có sáng kiến thú vị?'.

Ông Samejima nói: 'Không có nhà đầu tư nào bi quan về cổ phiếu ngân hàng Nhật Bản. Mức độ quan tâm với vai trò thay thế cho cổ phiếu AI và bán dẫn là khá cao'.

Đà tăng cổ phiếu ngân hàng tăng tốc

Trong tháng 7, chỉ số Nikkei 225 đã giảm hơn 8.600 yên so với cuối tháng 6 do làn sóng đảo chiều ở nhóm cổ phiếu AI và bán dẫn. Phiên ngày 29 cũng tiếp tục nghiêng về điều chỉnh, với Kioxia Holdings và nhiều mã khác đồng loạt giảm trên 10%.

Trong bối cảnh đó, cổ phiếu ngân hàng đang thu hút lực mua. Ngày 13, Mitsubishi UFJ Financial Group lần đầu tiên vươn lên vị trí số một về vốn hóa thị trường trong số các doanh nghiệp Nhật Bản. Đây là lần đầu sau 40 năm một tổ chức tài chính đứng đầu bảng.

Đà tăng của cổ phiếu ngân hàng, khởi phát mạnh từ cuối năm 2022 khi Ngân hàng Nhật Bản mở rộng biên độ dao động cho lợi suất trái phiếu dài hạn, đã bước sang năm thứ năm và đang tăng tốc. Tính đến ngày 29, mức tăng từ đầu năm của Mitsubishi UFJ là 46%, tiến sát mức tăng cả năm của các năm 2024 là 52%, 2013 là 51% và 2005 là 54%. Kể từ khi niêm yết năm 2001, cổ phiếu này cũng có thể ghi nhận mức tăng mạnh nhất theo năm.

Biên lãi và cho vay là lực đẩy

Sức mạnh của cổ phiếu ngân hàng Nhật Bản còn nổi bật trên phạm vi toàn cầu. Tính đến ngày 28, chỉ số ngành 'ngân hàng' trong TOPIX tăng 44% từ đầu năm. Mức này vượt xa mức tăng 15% của KBW Nasdaq Bank Index, gồm các ngân hàng lớn của Mỹ, và mức tăng 18% của chỉ số cổ phiếu ngân hàng trong Stoxx 600 của châu Âu.

Phía sau là việc thị trường nâng dự báo về điểm đến cuối cùng của lãi suất chính sách của Ngân hàng Nhật Bản. Trong khi lãi suất chính sách hiện ở mức 1%, hợp đồng hoán đổi lãi suất qua đêm (OIS) kỳ hạn '1 năm bắt đầu sau 2 năm' đang dao động quanh mức 2,1%. Trong số các nhà đầu tư Mỹ và châu Âu đã trải qua lạm phát hậu COVID-19, không ít người cho rằng còn dư địa để tăng lên 2,5%.

Ông Takeshi Kamoshita, giám đốc quản lý cổ phiếu tại PGIM Japan, cho biết: 'Tôi sẽ tiếp tục nắm giữ cổ phiếu ngân hàng miễn là kỳ vọng về việc nâng terminal rate chưa biến mất'.

Nhiều ngân hàng trong nước, gồm Mizuho Financial Group và các ngân hàng khu vực, đang đặt giả định lãi suất chính sách ở mức 0,75% trong kế hoạch kinh doanh cho niên độ kết thúc tháng 3/2027. Vì vậy, thị trường đang 'đẩy mạnh việc phản ánh trước các đợt nâng dự báo lợi nhuận và biện pháp tăng cường hoàn trả cho cổ đông' (bà Nana Otsuki, senior fellow tại Pictet Japan).

Nhu cầu doanh nghiệp cũng mở rộng

Nguồn thu chủ yếu của ngân hàng là biên lãi, tức chênh lệch giữa lãi suất cho vay và lãi suất tiền gửi. Tại Nhật Bản, đà tăng của lãi suất tiền gửi đã bị kìm hãm trong thời gian dài do chính sách nới lỏng tiền tệ kéo dài.

Theo ông Samejima của SBI Securities, 'tỷ lệ bám theo', tức mức mà các tổ chức tài chính tăng lãi suất so với mức tăng của lãi suất chính sách, chỉ vào khoảng 40% đối với lãi suất tiền gửi không kỳ hạn, trong khi lãi suất cho vay đạt 80-90%. Vì vậy, trong giai đoạn lãi suất đi lên, thị trường dễ nghiêng về quan điểm rằng biên lãi sẽ mở rộng.

Thêm vào đó, dư nợ cho vay tăng cũng đang hỗ trợ. Theo diễn biến cho vay và tiền gửi tháng 6 của Ngân hàng Nhật Bản, số dư cho vay bình quân của các ngân hàng trên toàn quốc tăng 6,3% so với cùng kỳ năm trước, ghi nhận mức tăng lớn nhất trong 5 năm 10 tháng.

Tình trạng tốc độ tăng cho vay thấp hơn tiền gửi đã kéo dài trong thời gian dài, nhưng từ năm 2022 trở đi, cho vay đã vượt tiền gửi. Điều này trái ngược với tiền gửi, vốn chỉ tăng khoảng 1-2%.

Đầu tư tiết kiệm lao động nhằm ứng phó tình trạng thiếu nhân công, cùng các khoản đầu tư liên quan đến chuyển đổi số (DX), bao gồm AI, đang sôi động; M&A cũng gia tăng. Trong bối cảnh Sở Giao dịch Chứng khoán Tokyo kêu gọi 'quản trị chú trọng chi phí vốn và giá cổ phiếu', tái cấu trúc doanh nghiệp đang tiến triển, qua đó thúc đẩy cả nhu cầu vốn lẫn thu nhập phí dịch vụ.

Chính phủ cũng đã tổng hợp kế hoạch đầu tư hơn 370 nghìn tỷ yên, kết hợp công và tư, đến năm tài khóa 2040 cho 17 lĩnh vực chiến lược, trong đó có AI. Nhà phân tích Koichi Niwa của UBS Securities nhận định: 'Khi kinh tế Nhật Bản bước vào giai đoạn bình thường hóa, cho vay doanh nghiệp sẽ còn tăng tiếp'.

Tuy vậy, ông Niwa chỉ ra rằng 'vẫn còn nhiều nhà đầu tư nước ngoài chưa nắm giữ cổ phiếu tài chính Nhật Bản'. Ngoài yếu tố vĩ mô là lãi suất tăng, họ cũng đang chú ý nhiều hơn đến năng lực sinh lời của từng ngân hàng.

Diễn biến một phần dòng tiền đầu tư vốn tập trung vào cổ phiếu AI và bán dẫn chuyển sang cổ phiếu ngân hàng Nhật Bản như một điểm trú ẩn hàng đầu vẫn có thể tiếp diễn.

Nếu bài viết này hữu ích, hãy chia sẻ nhé.