Thủ tướng Takaichi tuyên bố giảm thuế tiêu dùng thực phẩm xuống 1% từ tháng 4/2027 trong 2 năm

2026-07-29

Phản đối liên tiếp tại hội đồng quốc gia

Thủ tướng Sanae Takaichi ngày 29 cho biết về việc giảm thuế tiêu dùng đối với thực phẩm rằng bà sẽ 'khẩn trương xem xét phương hướng của chính phủ và liên minh cầm quyền, với mục tiêu trước đầu tháng 8'. Dựa trên thảo luận tại Hội đồng quốc gia về an sinh xã hội liên đảng, bà sẽ công bố ngày 30 phương án áp thuế tiêu dùng đối với thực phẩm ở mức 1% trong 2 năm, kể từ tháng 4/2027.

Cuộc họp của Hội đồng quốc gia được tổ chức tại Văn phòng Thủ tướng có sự tham gia của lãnh đạo các đảng cầm quyền và đối lập. Đây là hội nghị do Thủ tướng chủ trì sau cuộc bầu cử Hạ viện hồi tháng 2, với mục tiêu phản ánh ý kiến của từng đảng vào kế hoạch giảm thuế tiêu dùng mà chính quyền đã cam kết.

Tại cuộc họp ngày này, các lực lượng như Liên minh Cải cách Trung dung và Đảng Dân chủ Quốc dân, những đảng đã nêu giảm thuế tiêu dùng trong bầu cử Hạ viện, đã bày tỏ phản đối. Bản tổng hợp trung gian ghi rằng 'chưa đạt được đồng thuận về các phương án cụ thể'.

Phe đối lập ưu tiên trợ cấp

Hội đồng quốc gia đặt lên bàn việc triển khai 'khấu trừ thuế kèm trợ cấp' nhằm giảm gánh nặng cho người có thu nhập thấp và trung bình, cùng với việc giảm thuế thực phẩm như giải pháp 'cầu nối'. Ban đầu, chính phủ và liên minh cầm quyền dự kiến chốt ý kiến trong tháng 6, nhưng việc điều phối với phe đối lập bế tắc, khiến lịch trình bị lùi lại.

Buộc phải ghi đồng thời phương án của Chủ tịch Itsunori Onodera thuộc Đảng Dân chủ Tự do, theo đó thuế tiêu dùng đối với thực phẩm sẽ giảm xuống 1% từ tháng 4/2027, và lập trường của phe đối lập là ưu tiên trợ cấp tiền mặt. Phương án của chủ tịch đề xuất 'thuế tiêu dùng thực phẩm thực chất bằng 0' bằng cách kết hợp trợ cấp tiền mặt 600 tỷ yen mỗi năm cho người thu nhập thấp và trung bình, tương đương nguồn thu từ mức thuế 1% đối với thực phẩm.

Tại cuộc họp ngày 29, các đảng đối lập chủ chốt đồng ý với việc triển khai trợ cấp gắn với thu nhập, nhưng phản đối việc cắt giảm thuế tiêu dùng theo phương án của chủ tịch. Ông Yuichiro Tamaki, lãnh đạo Đảng Dân chủ Quốc dân, cho rằng 'nếu không nghĩ đến biện pháp giảm sốc khi thực chất tăng thuế sau 2 năm, tầng lớp trung lưu sẽ chịu thiệt hại lớn' và yêu cầu 'không nhất thiết phải bám vào mức 1% cho thực phẩm, hãy tiếp tục xem xét các cách ít bất lợi hơn'. Ông Junya Ogawa, lãnh đạo phe trung dung, chỉ trích rằng 'không rõ liệu biện pháp này có thể mang ý nghĩa như một giải pháp cầu nối hay không', còn ông Shunichi Mizuoka, lãnh đạo Đảng Dân chủ Lập hiến, kêu gọi rằng 'nên thực hiện trong năm nay các khoản trợ cấp có thể triển khai nhanh, chẳng hạn trợ cấp cho các hộ gia đình được miễn thuế cư trú'.

Điều chỉnh trong đảng và bảo đảm nguồn tài chính

Đảng Dân chủ Tự do sẽ họp ban lãnh đạo tạm thời vào ngày 30. Tại đó, Thủ tướng sẽ chỉ thị tổng hợp ý kiến trong đảng để giảm thuế tiêu dùng đối với thực phẩm xuống 1% trong 2 năm, từ tháng 4/2027. Trong đảng vẫn còn ý kiến thận trọng với việc giảm thuế, và tại các cuộc họp như ủy ban nghiên cứu thuế ngày 28 đã xuất hiện nhiều ý kiến phản đối.

Việc giao việc tổng hợp cho các lãnh đạo như Phó chủ tịch Taro Aso và Tổng thư ký Shunichi Suzuki, những người thận trọng với việc giảm thuế, nhằm mục đích kiềm chế các ý kiến khác biệt trong đảng. Thủ tướng dự kiến sẽ tự mình giải thích với các cơ quan báo chí về phương hướng giảm thuế và nguồn tài chính trong ngày 30.

Có phương án sử dụng nguồn tăng thu ngân sách và rà soát chi tiêu làm nguồn tài chính. Nhu cầu được ước tính vào khoảng 5 nghìn tỷ yen, nhưng vẫn chưa rõ liệu chỉ riêng nguồn này có đủ trang trải hay không. Thị trường đang cảnh giác cao với nguy cơ tài khóa xấu đi và lãi suất tăng, trong khi Thủ tướng nhấn mạnh việc bảo đảm nguồn tài chính không dựa vào trái phiếu chính phủ thâm hụt.

Hệ thống trợ cấp mới vào năm tài khóa 2029

Bản tổng hợp trung gian từ cuộc thảo luận của các quan chức Hội đồng quốc gia cũng nêu việc triển khai toàn diện một hệ thống trợ cấp mới gắn với thu nhập vào năm tài khóa 2029. Do lo ngại hệ thống sẽ trở nên phức tạp và làm tăng gánh nặng hành chính, trước mắt chỉ áp dụng trợ cấp, nhưng trong tương lai sẽ xem xét kết hợp với khấu trừ thuế.

Đối tượng về nguyên tắc là người lao động có thu nhập thấp và trung bình, bao gồm không chỉ nhân viên công ty mà cả lao động tự do và người cao tuổi có thu nhập thấp và trung bình đang làm việc. Với các hộ gia đình nuôi con, khoản trợ cấp sẽ được cộng thêm tùy theo số trẻ dưới 18 tuổi.

Hệ thống được thiết kế với một mục tiêu là khuyến khích làm việc, để càng đi làm nhiều thì thu nhập thực lĩnh càng tăng. Những người vượt qua 'ngưỡng thu nhập' khiến gánh nặng thuế và bảo hiểm xã hội tăng lên sẽ được cộng thêm khoản trợ cấp trong thời gian có hạn. Nguồn tài chính sẽ không dựa vào trái phiếu công đặc biệt (trái phiếu bù đắp thâm hụt), và đối với nguồn tài chính lâu dài, văn bản nêu rõ 'sẽ sớm đi đến kết luận, đồng thời tính đến mức độ cụ thể hóa của cải cách trong lập ngân sách thời gian tới'. Việc rà soát trợ cấp và các biện pháp ưu đãi thuế đang được đưa ra xem xét.

Nếu bài viết này hữu ích, hãy chia sẻ nhé.