Gia tăng tấn công ở Biển Đen, xuất khẩu của Nga và Ukraine bị giáng đòn

2026-07-28

Tấn công ở Biển Đen leo thang

Nga và Ukraine tiếp tục ăn miếng trả miếng bằng các cuộc tấn công ở Biển Đen, làm ảnh hưởng lan rộng tới xuất khẩu ngũ cốc và năng lượng. Cơ sở cảng biển và tàu thương mại của cả hai bên đều bị thiệt hại, nhiều tàu buộc phải ngừng hành trình. Trước lo ngại nguồn cung từ các nước xuất khẩu ngũ cốc lớn, giá lúa mì tăng và áp lực lạm phát cũng mạnh hơn.

Tháng 7, Ukraine đã triển khai chiến dịch dùng máy bay không người lái tấn công các tàu chở dầu và tàu hàng của Nga đang di chuyển trên Biển Đen. Theo thông báo của đơn vị máy bay không người lái, khoảng 200 tàu đã bị đánh trúng trong một tháng. Mục tiêu là cản tiếp tế nhiên liệu cho bán đảo Crimea, nơi Nga đơn phương sáp nhập năm 2014, và cô lập khu vực này với đất liền. Kiev cũng nhằm vô hiệu hóa các tàu thương mại thuộc hạm đội bóng tối được dùng để lách trừng phạt, qua đó kìm hãm xuất khẩu tài nguyên.

Xuất khẩu ngũ cốc bị giáng đòn

Theo SovEcon, lượng ngũ cốc xuất khẩu của Nga trong tháng 7 được dự báo chỉ còn 1,5 triệu tấn, giảm 30% so với cùng kỳ năm trước. Hạn chế đi lại trên eo biển Kerch nối Biển Đen và Biển Azov đang tạo sức ép lớn. Đây là tuyến trọng yếu kết nối vùng Rostov ở miền nam và lãnh thổ Krasnodar với Trung Đông và Bắc Phi, đồng thời đảm trách 25% xuất khẩu ngũ cốc của Nga. Cảng Novorossiysk, cửa ngõ thay thế lớn trên Biển Đen, cũng bị tấn công, và chính phủ Nga đã kêu gọi tạm dừng vận chuyển tàu chở năng lượng và ngũ cốc để đề phòng các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái vào ban đêm.

Nga tăng cường đòn đáp trả, không kích thành phố cảng Odesa ở miền nam Ukraine gần như mỗi ngày. Các kho ngũ cốc và tàu thuyền bị hư hại, và theo Ngoại trưởng Ukraine Sybiha, hơn 30 tàu thương mại đã bị ảnh hưởng trong tháng qua. Ngày 19, một tàu chở ngô của Ukraine bị tấn công, khiến 10 người, trong đó có thủy thủ Ấn Độ, thiệt mạng. Nhiều chủ tàu đã tạm dừng cập cảng để tránh các vụ tấn công.

Odesa và các cảng lân cận đảm nhận phần lớn xuất khẩu ngũ cốc của Ukraine. Trên thị trường quốc tế, lo ngại về nguồn cung gia tăng, và giá hợp đồng tương lai lúa mì trên Sở Giao dịch Hàng hóa Chicago của Mỹ đã chạm vùng 7 USD một bushel vào ngày 23. Giá đã tăng 20% trong một tháng qua và đang ở vùng cao nhất gần hai năm. Nắng nóng ở châu Âu cũng làm gia tăng lo ngại, khi Pháp và Hungary đã điều chỉnh giảm dự báo sản lượng thu hoạch. Các hiệp hội ngành cho rằng mức giảm sản lượng trên toàn châu Âu có thể lên tới 9 triệu tấn.

Tác động lan sang thị trường năng lượng

Tác động cũng lan sang thị trường năng lượng. Tại cảng Novorossiysk, các cơ sở của Liên doanh Đường ống Caspian (CPC), đơn vị xuất khẩu dầu thô từ Kazakhstan, đã bị hư hại và hoạt động bốc dỡ tạm thời bị dừng. Kazakhstan chiếm 10% lượng dầu thô nhập khẩu của Liên minh châu Âu (EU) và đã tăng nguồn cung cho châu Âu nhằm giảm phụ thuộc vào Nga.

Nếu xuất khẩu qua cảng Novorossiysk, nơi đảm nhận 80% lượng hàng xuất khẩu từ Kazakhstan, suy giảm, việc mua sắm của châu Âu cũng có thể bị ảnh hưởng. Ngày 25, Tổng thống Tokayev đã gặp Tổng thống Putin và kêu gọi đóng băng xung đột để quay lại đàm phán. Cùng ngày, Tổng thống Zelensky nói rằng các nước nhập khẩu ngũ cốc có thể lại đối mặt với áp lực lạm phát, đồng thời kêu gọi đưa an ninh lương thực toàn cầu vào chương trình nghị sự tại Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc ngày 27.

Nếu bài viết này hữu ích, hãy chia sẻ nhé.