Thù lao kỹ sư IT phân hóa do AI thay thế, khâu đầu tăng còn khâu sau giảm mạnh

2026-07-19

Chênh lệch gia tăng giữa khâu đầu và khâu sau

Sự lan rộng của việc thay thế công việc bằng trí tuệ nhân tạo (AI) đã bắt đầu phản ánh vào chênh lệch thù lao của kỹ sư công nghệ thông tin (IT). Kể từ năm 2022, ở các công việc khó bị AI thay thế, đơn giá đã tăng 20%, trong khi khâu sau, nơi tự động hóa dễ tiến triển hơn, giảm 50%. Xu hướng thu hẹp việc làm vốn đi trước ở nước ngoài cũng đã bắt đầu ở Nhật Bản, buộc người lao động phải tái cấu trúc kỹ năng.

Nikkei, với sự hợp tác của Levtech, một dịch vụ nhân lực IT tại Tokyo, Shibuya, đã phân tích khoảng 110.000 mức đơn giá thù lao mà doanh nghiệp đề xuất cho các kỹ sư IT làm việc tự do. Xu hướng tuyển dụng là chỉ báo sớm phản ánh xu hướng tuyển người của doanh nghiệp. Chỉ số được quy đổi với tháng 4/2022, trước khi AI đối thoại ChatGPT của OpenAI ra mắt tại Mỹ, bằng 100.

AI tạo mã đang thúc đẩy quá trình thay thế

Công việc của kỹ sư IT được chia đại khái thành 'khâu đầu', phụ trách sắp xếp yêu cầu của khách hàng và đảm nhiệm thiết kế cơ bản, và 'khâu sau', phụ trách lập trình và kiểm thử. Đơn giá của người quản lý dự án, ví dụ điển hình của khâu đầu, đã tăng 20% vào tháng 5/2026, trong khi đơn giá của người viết HTML, ví dụ điển hình của khâu sau, giảm 50%.

Khoảng cách này càng trở nên rõ hơn từ năm 2025 trở đi. Điều này trùng thời điểm với sự lan rộng của 'vibe coding', trong đó phần lớn việc viết mã được giao cho AI tạo sinh. Ngay cả số vụ môi giới của Levtech cũng cho thấy khâu đầu tăng hơn 5 lần, trong khi khâu sau, vốn dễ bị tác động bởi AI, giảm khoảng 30%.

Ông Ashino Narinori, cố vấn tuyển dụng của Levtech, chỉ ra rằng 'độ chính xác của các AI chuyên tạo mã như Claude Code của Anthropic đã tăng vượt bậc, khiến việc thay thế lao động đang tăng tốc'. Từ năm 2026 trở đi, số doanh nghiệp ngừng tuyển kỹ sư phụ trách lập trình cũng bắt đầu tăng.

Khâu đầu, vốn đòi hỏi điều phối và thương lượng với các bên liên quan, trong ngắn hạn khó bị AI thay thế. Một vị trí mới cũng đang lan rộng là 'forward-deployed engineer (FDE)', làm việc thường trú tại doanh nghiệp khách hàng và hỗ trợ triển khai AI.

Ngành IT vẫn tiếp tục thiếu nhân lực, nên nhu cầu kỹ sư vẫn vững. Ông Ashino nói: 'Nhu cầu tuyển dụng đang tăng đối với những nhân sự có thể làm chủ AI và tạo ra kết quả tốt hơn'.

Phân hóa cả trong công việc đảm nhiệm và thăng tiến

Việc có thể làm chủ AI hay không sẽ chi phối quá trình hình thành sự nghiệp trong tương lai. Trong khảo sát Nikkei thực hiện với 572 kỹ sư IT độ tuổi 20 đến 50, với sự hợp tác của Levtech, 65% trả lời rằng 'chênh lệch thu nhập hàng năm trong tương lai sẽ nới rộng theo kỹ năng AI'.

Về khoảng cách AI đã nảy sinh ngay trong nơi làm việc, hạng mục 'phạm vi công việc có thể đảm nhiệm' chiếm nhiều nhất, với 51,3%. 'Tốc độ đánh giá và thăng tiến' cũng lên tới 39,5%.

Tại Fenrir, công ty phát triển ứng dụng ở quận Kita, Osaka, vào mùa thu năm 2025, sản lượng tạo mã của khoảng 20 kỹ sư dùng cùng một công cụ AI đã chênh lệch tối đa 700 lần. Thực tế cho thấy năng suất thay đổi rất lớn tùy theo cách dùng AI và cách tích hợp AI vào công việc.

Nhân viên nam 41 tuổi, người đã làm chủ AI và thể hiện năng suất cao, sau đó được bổ nhiệm làm trưởng nhóm của một dự án quan trọng trong công ty. Ông Maegakiuchi Kentaro, trưởng bộ phận công nghệ cloud-native, nói rằng 'năng lực ứng dụng AI sẽ trở thành kỹ năng bắt buộc của kỹ sư IT'.

Trong báo cáo năm 2025, Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) xếp phát triển phần mềm vào nhóm những nghề chịu ảnh hưởng lớn của AI tạo sinh. Những thay đổi đang diễn ra ở kỹ sư IT có thể được xem là ví dụ đi trước phản ánh thị trường lao động trong thời đại AI. Rộng hơn ở khối nhân viên văn phòng, việc có thể làm chủ AI hay không đang dần quyết định giá trị nhân lực.

Nếu bài viết này hữu ích, hãy chia sẻ nhé.