Dự luật sửa đổi Hoàng thất điển phạm được thông qua, trụ cột là giữ nữ hoàng tộc và phục hồi nam giới dòng chính từ cựu gia tộc hoàng gia

2026-07-10

Được thông qua tại ủy ban Hạ viện

Dự luật sửa đổi Hoàng thất điển phạm nhằm bảo đảm số lượng hoàng tộc đã được Ủy ban Vận hành Hạ viện thông qua ngày 10 với đa số phiếu thuận của liên minh cầm quyền và các bên liên quan. Một số đảng đối lập, trong đó có Liên minh Cải cách Trung đạo và Đảng Dân chủ Quốc dân, cũng bỏ phiếu thuận.

Dự luật dự kiến sẽ được biểu quyết tại phiên họp toàn thể trong cùng ngày và thông qua ở Hạ viện với đa số phiếu thuận của liên minh cầm quyền cùng một số đảng đối lập. Sau đó, dự luật sẽ chuyển sang thảo luận tại Thượng viện.

Hai trụ cột sửa đổi

Dự luật gồm hai trụ cột: cho phép nữ hoàng tộc tiếp tục giữ thân phận hoàng tộc sau khi kết hôn và cho phép nam giới dòng chính từ các gia tộc hoàng gia cũ trở lại hoàng tộc với tư cách con nuôi. Chính phủ đã tổng hợp dự luật này trên cơ sở 'đồng thuận của cơ quan lập pháp' do chủ tịch và phó chủ tịch của cả hai viện chốt lại tại cuộc họp toàn thể của toàn bộ 13 đảng phái.

Về đề xuất của chủ tịch và phó chủ tịch hai viện, Liên minh Trung đạo đã yêu cầu sửa đổi nghị quyết kèm theo. Chánh văn phòng Nội các Minoru Kihara trả lời tại ủy ban vận hành Hạ viện rằng, 'lần sửa đổi này không nhằm đi trước hay ràng buộc việc cơ quan lập pháp xem xét trong tương lai về cách thức kế vị ngôi vua'.

Nữ hoàng tộc và chế độ con nuôi

Điều 12 của Hoàng thất điển phạm hiện hành quy định nữ hoàng tộc sẽ rời khỏi hoàng tịch nếu kết hôn với một người đàn ông không phải Thiên hoàng hoặc hoàng tộc. Dự luật bãi bỏ điều 12 và cho phép họ vẫn giữ thân phận hoàng tộc sau khi kết hôn. Mặt khác, đối với nữ hoàng tộc hiện nay, điều khoản chuyển tiếp được đưa vào phụ lục, theo đó họ có thể rời bỏ thân phận hoàng tộc khi kết hôn theo ý chí của bản thân. Với nữ hoàng tộc đã kết hôn, Luật Sổ đăng ký cư dân cơ bản sẽ được áp dụng giống như với người dân bình thường.

Điều 9 hiện hành cấm việc hoàng tộc nhận con nuôi. Dự luật xử lý điều này như một ngoại lệ của quy định trên và thiết lập 'nam hoàng tộc là con nuôi' trong Chương 6 của Hoàng thất điển phạm. Đối tượng là nam giới cùng huyết thống dòng chính, từ 15 tuổi trở lên, không có vợ hoặc con, và là hậu duệ của 11 gia tộc hoàng gia cũ đã rời hoàng tịch năm 1947.

Bản thân người con nuôi không thuộc đối tượng áp dụng Điều 2, vốn quy định thứ tự kế vị ngai vàng, và không có quyền kế vị. Tuy nhiên, dự luật đặt ra quy định công nhận quyền kế vị nếu người con nuôi sinh con trai. Về việc áp dụng Điều 2, văn bản nêu rõ sẽ 'dựa theo dòng họ của bên ruột thịt (gia đình gốc của người con nuôi)'.

Phản ứng của phe đối lập và bước tiếp theo

Tại ủy ban vận hành Hạ viện ngày 10, Chủ tịch Đảng Dân chủ Quốc dân Yuichiro Tamaki cho rằng đang có tranh luận nảy sinh từ lo ngại rằng Nhật Bản đã thiết lập quy tắc mới về kế vị ngôi vua. Đáp lại, ông Kihara nói về hậu duệ của người con nuôi rằng 'sẽ được đánh giá dựa trên Hoàng thất điển phạm hiện hành'.

Liên minh Trung đạo đã yêu cầu bổ sung nội dung mới vào dự thảo nghị quyết kèm theo, thúc giục chính phủ 'xem xét sớm' quyền kế vị của con trai người con nuôi và thực hiện biện pháp nếu cần. Tại họp báo ngày 10, Chủ tịch Ogawa của Liên minh Trung đạo cho biết sau phần trả lời tại ủy ban vận hành Hạ viện, ông đánh giá rằng đã có bảo đảm với cùng nội dung, và nêu ý định ủng hộ dự luật với tư cách đảng. 'Chúng tôi muốn tránh đưa vấn đề này thành đối đầu đảng phái. Đây là quyết định khó khăn, nhưng chúng tôi sẽ ủng hộ', ông nói.

Chính phủ quyết định dự luật tại cuộc họp nội các ngày 30/6 và trình lên Hạ viện. Sau khi bế tắc giữa liên minh cầm quyền và phe đối lập về việc xử lý dự luật cắt giảm số ghế nghị sĩ Hạ viện được tháo gỡ, dự luật được đưa vào thảo luận với lý do môi trường 'tĩnh lặng' đã được thiết lập.

Nếu bài viết này hữu ích, hãy chia sẻ nhé.