Yên và won mất giá do chênh lệch lãi suất và dòng vốn chảy ra, có chung các yếu tố cấu trúc
2026-07-09
Yên Nhật và won Hàn Quốc cùng yếu. Bên cạnh đồng USD mạnh lên do kỳ vọng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FRB) nâng lãi suất, cả hai đồng tiền này còn chịu thêm các yếu tố cấu trúc gây sức ép giảm giá tương đồng.
Bối cảnh yên và won suy yếu
Won hiện giao dịch quanh mức 1 USD đổi 1500 won, thấp nhất kể từ năm 2009, tương đương vùng đáy trong khoảng 17 năm. Yên cũng ở quanh 162 yên đổi 1 USD, mức thấp nhất trong khoảng 39 năm rưỡi. Tính từ đầu năm 2026 so với USD, won mất giá 4% và yên mất giá 3%.
Tại Hàn Quốc, xuất khẩu bán dẫn và bộ nhớ tăng nhờ làn sóng trí tuệ nhân tạo (AI), và theo Bộ Công nghiệp và Thương mại, thặng dư thương mại tháng 6 đã lên mức 36,1 tỷ USD, tương đương khoảng 5,8 nghìn tỷ yên, lập kỷ lục mới. Dù vậy, vì sao won vẫn khó được mua vào?
Giáo sư Katsuyuki Hasegawa của Đại học Tokyo Woman's cho rằng yên và won cùng chịu tình trạng 'đồng tiền yếu mang tính cấu trúc'. Theo ông, ba yếu tố gồm chênh lệch lãi suất với Mỹ, dòng vốn trong nước chảy ra nước ngoài và cấu trúc khiến ngoại tệ khó quay trở lại trong nước đang tạo áp lực bán liên tục lên cả yên lẫn won.
Kỳ vọng thu hẹp chênh lệch lãi suất suy yếu
Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc tại cuộc họp Ủy ban Tiền tệ và Tài chính ngày 28/5 đã công bố triển vọng lãi suất chính sách 6 tháng tới, cho thấy khả năng nâng lãi suất nhiều lần. Ngân hàng Nhật Bản (BoJ) cũng đã tăng lãi suất tại cuộc họp chính sách tiền tệ trong tháng 6.
Tuy nhiên, tại cuộc họp Ủy ban Thị trường Mở Liên bang Mỹ (FOMC) trong tháng 6, FRB cho thấy triển vọng nghiêng về khả năng tăng lãi suất trong năm nay. Trên công cụ 'FedWatch', vốn dự báo lãi suất chính sách từ hợp đồng tương lai lãi suất Mỹ, xác suất tăng lãi suất trong năm nay hiện được phản ánh ở quanh mức 80%. Quan điểm rằng chênh lệch lãi suất với Mỹ sẽ thu hẹp đang suy yếu.
Dòng vốn trong nước chảy ra nước ngoài cũng tiếp diễn. Tại Hàn Quốc, ngoài đầu tư nước ngoài của Quỹ Hưu trí Quốc gia (NPS), làn sóng nhà đầu tư cá nhân mua cổ phiếu Mỹ cũng thúc đẩy dòng vốn chảy ra. Ở Nhật Bản, đầu tư vào tài sản nước ngoài thông qua Hệ thống Tiết kiệm Đầu tư Miễn thuế nhỏ lẻ (NISA) cũng dẫn tới nhu cầu thực tế bán yên.
Kiều hối ngoại tệ yếu và giá cổ phiếu tăng
Việc ngoại tệ do các doanh nghiệp bán dẫn kiếm được khó quay trở lại trong nước cũng là một sức ép lên tiền tệ. Theo Financial Times của Anh, Samsung Electronics và SK Hynix cùng có xu hướng không hồi hương lợi nhuận từ hoạt động ở nước ngoài mà giữ bằng USD.
Ông Tei Nishihama, kinh tế trưởng tại Viện Nghiên cứu Kinh tế và Quản lý Tài sản Dai-ichi Life, cho biết khi dân số Hàn Quốc giảm khiến triển vọng thị trường mờ nhạt hơn, nhiều doanh nghiệp cho rằng đầu tư ở Mỹ và các nơi khác sẽ giúp lợi nhuận doanh nghiệp tốt hơn, nên không chuyển sang won. Ông Shota Akimoto, kinh tế trưởng cấp cao tại Okasan Securities, cũng nhận định nếu kinh tế toàn cầu thu hẹp và nhu cầu suy giảm, cán cân vãng lai sẽ dễ chuyển sang thâm hụt.
Giá cổ phiếu tăng cũng đồng thời trở thành yếu tố gây mất giá tiền tệ. Ông Ying Guo, nhà phân tích ngoại hối tại Nomura Securities, cho rằng đợt tăng vọt của cổ phiếu Hàn Quốc đã làm tỷ trọng các mã này trong danh mục của nhà đầu tư nước ngoài phình to, buộc họ phải bán ra để tránh tập trung quá mức. Theo Cơ quan Giám sát Tài chính Hàn Quốc, tính đến tháng 5/2026, khối ngoại bán ròng cổ phiếu Hàn Quốc đã vượt 100 nghìn tỷ won, tương đương khoảng 11 nghìn tỷ yên, lập mức cao kỷ lục.
Phản ứng của nhà chức trách và lập trường chính sách
Các cơ quan chức năng của Nhật Bản và Hàn Quốc đã can thiệp mua đồng nội tệ trước tình trạng tiền tệ suy yếu. Tuy nhiên, động thái này chưa đủ để đảo chiều xu hướng thị trường.
Trên thị trường, quan điểm rằng hai nước sẽ tiếp tục bảo vệ đồng tiền của mình đang khá mạnh. Reuters và các hãng tin khác ngày 2 cho biết một quan chức tiền tệ Hàn Quốc nói nước này đang phối hợp chặt chẽ với Nhật Bản và các nước liên quan để ổn định tỷ giá hối đoái. Ông Masashi Hashimoto, nghiên cứu viên cao cấp tại Viện Nghiên cứu Tiền tệ Quốc tế, cho rằng nếu can thiệp phối hợp có quy mô lớn, nó có thể trở thành chất xúc tác để đảo chiều đồng tiền yếu, bao gồm cả hiệu ứng từ thông điệp phát đi.
Ông Akimoto của Okasan Securities nhận định rằng nếu các yếu tố cấu trúc không được giải quyết, xu hướng bán yên và won khó có thể đảo ngược.
Trong khi đó, về trung và dài hạn, khác biệt trong lập trường của chính phủ đối với ngân hàng trung ương hai nước có thể tạo ra sự phân hóa. Tại Nhật Bản, bản dự thảo 'Phương hướng cơ bản về quản lý kinh tế và tài khóa, cùng cải cách' công bố vào cuối tháng 6 nêu rằng việc BoJ 'điều hành chính sách tiền tệ phù hợp' là 'rất quan trọng'. Thị trường dấy lên lo ngại chính quyền Sanae Takaichi sẽ kiềm chế BoJ tăng lãi suất.
Ngược lại, chính phủ Hàn Quốc không đề cập đến chính sách tiền tệ của Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc, và lập trường ủng hộ tăng lãi suất vẫn không thay đổi. Cũng có quan điểm cho rằng Hàn Quốc còn nhiều dư địa chính sách hơn.
Thống đốc Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc Rhee Chang-yong ngày 9 cho biết về điều hành chính sách tiền tệ sắp tới, ông cho rằng cần nâng lãi suất chính sách vào thời điểm thích hợp. Cuộc họp tiếp theo của Ủy ban Tiền tệ và Tài chính dự kiến diễn ra ngày 16.
Sau khi bản dự thảo được công bố, chính phủ Nhật Bản được cho là đang điều chỉnh nội dung của phương hướng cơ bản, nhưng sự cảnh giác của thị trường vẫn còn. Ông Takahiro Hori, kinh tế trưởng thị trường cấp cao tại Ngân hàng Mizuho, chỉ ra rằng chừng nào suy đoán chính quyền Takaichi vẫn không mặn mà với việc BoJ tăng lãi suất còn chưa biến mất, đồng yên có thể tiếp tục yếu hơn so với won trên nền tảng tính độc lập của ngân hàng trung ương.
Nếu bài viết này hữu ích, hãy chia sẻ nhé.