Làn sóng chỉ trích lan rộng sau vụ Trung Quốc phóng SLBM gần vùng biển các quốc đảo Thái Bình Dương
2026-07-07
Làn sóng chỉ trích tại khu vực Thái Bình Dương đang gia tăng quanh vụ phóng tên lửa đạn đạo của Trung Quốc ngày 6. Tên lửa rơi gần vùng đặc quyền kinh tế (EEZ) của Tuvalu, làm nổi bật trở lại sự hiện diện quân sự của Trung Quốc trong khu vực.
Vụ phóng của Trung Quốc gây chấn động khu vực
Bộ Ngoại giao Mỹ tối 6 đã ra tuyên bố của người phát ngôn, cho rằng 'việc Trung Quốc tăng cường nhanh chóng và thiếu minh bạch kho vũ khí hạt nhân là vấn đề đáng quan ngại lớn đối với khu vực và thế giới'. Tuyên bố cũng nhấn mạnh Mỹ 'kiên định giữ vững các cam kết phòng thủ với các đồng minh và đối tác'.
Tên lửa đạn đạo phóng từ tàu ngầm (SLBM) do quân đội Trung Quốc phóng đã bay qua không phận trên các EEZ của Liên bang Micronesia, Nauru, Kiribati và Tuvalu, rồi rơi gần ranh giới EEZ giữa Kiribati và Tuvalu. Quân đội Trung Quốc cho biết tên lửa mang đầu đạn mô phỏng dùng cho huấn luyện và đã rơi xuống khu vực dự kiến, nhưng không công bố địa điểm cụ thể.
Lực lượng này cũng nói về vụ phóng rằng 'đã thông báo trước cho các nước liên quan và phù hợp với luật pháp quốc tế cùng thông lệ quốc tế. Đây không phải là hành động nhằm vào bất kỳ quốc gia hay mục tiêu cụ thể nào'.
Australia, New Zealand và các nước khác lo ngại
Australia và Fiji ngày 6 đã nâng quan hệ song phương lên mức liên minh và ký hiệp ước phòng thủ tương hỗ, coi quân sự hóa của bên thứ ba, trong đó nhắm đến Trung Quốc, là mối đe dọa đối với khu vực. Ngay sau đó, quân đội Trung Quốc đã phóng tên lửa.
Thủ tướng Australia Anthony Albanese ngày 7 chỉ trích đây là 'hành động khiêu khích của Trung Quốc, gây bất ổn cho khu vực'. Thủ tướng New Zealand Christopher Luxon cũng nói 'đã có thông báo trước, nhưng không có tham vấn. Chúng tôi chỉ được báo trước vài giờ trước khi phóng', đồng thời bày tỏ lo ngại rằng 'những hành động như vậy dường như đang trở thành bình thường một cách đáng ngại'.
Bộ Quốc phòng Philippines ngày 7 lên án vụ phóng là 'sự phô trương sức mạnh quân sự liều lĩnh'. Bộ này cũng nói đây là 'hành động khiêu khích có tính toán nhằm vào các quốc gia phản đối chủ nghĩa bành trướng phi pháp, không có mục đích hòa bình', và cho biết sẽ phối hợp với các nước xung quanh Thái Bình Dương để kêu gọi Trung Quốc 'hành động có trách nhiệm'.
Nam Thái Bình Dương từ lâu có tâm lý phản đối 'hạt nhân' mạnh mẽ do lịch sử thử nghiệm hạt nhân trong khu vực. Hiệp ước Rarotonga có hiệu lực từ năm 1986 cấm thử nghiệm hạt nhân và các hoạt động liên quan tại khu vực Nam Thái Bình Dương, đồng thời thiết lập một khu vực phi hạt nhân. Quân đội Trung Quốc được cho là đã phóng từ tàu ngầm hạt nhân một tên lửa có khả năng mang đầu đạn hạt nhân vào khu vực phi hạt nhân này.
Các quốc đảo mà Trung Quốc đã thắt chặt quan hệ thông qua hỗ trợ kinh tế và phát triển cũng bày tỏ khó chịu. Thủ tướng Solomon Islands, ông Jeremiah Manele, ngày 7 nói rằng 'Trung Quốc là một người bạn tốt của Solomon Islands, nhưng một người bạn thì không làm như vậy', và cho rằng vụ thử phóng lần này cho thấy sự cần thiết phải tăng cường hợp tác an ninh do các quốc đảo Thái Bình Dương dẫn dắt.
Trung Quốc đang thúc đẩy mở rộng ảnh hưởng ở Nam Thái Bình Dương, khiến Australia và New Zealand, những nước có quan hệ lịch sử sâu sắc với khu vực này, ngày càng cảnh giác. Năm 2024, quân đội Trung Quốc cũng tiến hành thử phóng tên lửa đạn đạo liên lục địa (ICBM) hướng ra vùng biển quốc tế ở Nam Thái Bình Dương, và năm 2025 đã tổ chức diễn tập bắn đạn thật ở biển Tasman giữa Australia và New Zealand.
Bà Melissa Conley Tyler, Nghiên cứu viên danh dự tại Đại học Melbourne, cho rằng sự việc sẽ tạo gió ngược đối với nỗ lực xây dựng quan hệ của Trung Quốc với các quốc đảo. Bà nói: 'Với vụ phóng tên lửa lần này, ảnh hưởng khu vực của Trung Quốc đã được nhìn nhận như một vấn đề thực tế đối với các quốc đảo'.
Nếu bài viết này hữu ích, hãy chia sẻ nhé.