Tấn công nhà máy lọc dầu Omsk, chiến dịch drone tầm xa của Ukraine tăng tốc

2026-07-06

Drone tầm xa gây sức ép lên mạng lưới tiếp vận

Ngày 6, quân đội Ukraine đã tấn công nhà máy lọc dầu Omsk lớn nhất của Nga. Từ cuối tháng 6, Tổng thống Zelensky đã khởi động một chiến dịch dựa trên máy bay không người lái (drone) tầm trung và tầm xa, với mục tiêu cắt nguồn tiếp tế cho quân đội Nga. Các cuộc tấn công vào cơ sở năng lượng và cơ sở liên quan đến quân sự diễn ra liên tiếp trong nhiều ngày, làm rung chuyển năng lực duy trì chiến sự của Nga.

Bộ Tổng tham mưu quân đội Ukraine đăng trên mạng xã hội rằng drone của nước này đã va chạm vào tòa nhà của nhà máy lọc dầu và 'đã xảy ra hỏa hoạn'. Cơ quan này cho biết có khả năng cả thiết bị tinh luyện cũng bị hư hại. Đáp lại, thống đốc tỉnh Omsk của Nga nói trên ứng dụng nhắn tin rằng 'drone của quân đội Ukraine đã tấn công nhà máy lọc dầu. Quân đội Nga đã bắn hạ phần lớn số đó'.

Các đòn tấn công tầm xa nhằm vào nhà máy lọc dầu

Nhà máy này có công suất chế biến khoảng 22 triệu tấn mỗi năm, chiếm khoảng 8% tổng công suất của toàn Nga. Đây được cho là lần đầu tiên Ukraine tấn công cơ sở này. Omsk cách biên giới Ukraine 2.500 km, và cuộc tấn công lần này một lần nữa cho thấy năng lực vươn tới của drone tầm xa Ukraine.

Từ tháng 4, Ukraine đã đẩy mạnh các cuộc tấn công tầm xa nhằm vào hạ tầng trọng yếu ở sâu trong lãnh thổ Nga. Các nhà máy lọc dầu ở nhiều nơi, trong đó có khu vực gần Moscow, liên tục bị tập kích, với số vụ thiệt hại trong giai đoạn từ tháng 4 đến tháng 6 vượt quá 80. Theo Bộ Tổng tham mưu quân đội Ukraine, năng lực lọc dầu của Nga đã giảm 40%.

Cuối tháng 6, theo chỉ đạo của ông Zelensky, Ukraine bắt đầu chiến dịch mang tên '40 ngày' nhằm gây sức ép buộc Nga chấm dứt chiến sự. Lực lượng an ninh Ukraine (SBU) và các đơn vị drone là lực lượng chủ lực, với mục tiêu duy trì các đòn tấn công tầm trung và tầm xa trong 40 ngày để làm suy giảm năng lực tiếp tục chiến đấu của Nga. Tính đến hiện tại, chiến dịch đã đạt một số kết quả nhất định: trong tháng 6, một nhà máy ở tỉnh Tula, miền tây Nga, chuyên sản xuất axit nitric và các nguyên liệu cho thuốc nổ, đã bị buộc phải ngừng hoạt động một phần, đồng thời nhiều nhà máy quốc phòng và cơ sở liên lạc vệ tinh ở nhiều nơi cũng bị thiệt hại.

Hệ thống phòng không Nga lộ điểm yếu

Trong các đòn tấn công tầm trung nhằm vào các căn cứ hậu cần cách tiền tuyến 20 đến 200 km, kết quả cũng đang trở nên rõ nét. Ngày 5, Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine Fedrov cho biết trong tháng 6, Ukraine đã tăng gấp đôi số cuộc tấn công vào các mục tiêu cách tiền tuyến hơn 50 km.

Ukraine đang tìm cách làm tê liệt các kho dự trữ nhiên liệu, kho đạn dược và hạ tầng đường sắt để cắt đứt hậu cần của quân đội Nga. Đặc biệt, nước này đang tập trung tấn công các tuyến đường chính và cảng biển nối với bán đảo Crimea mà Nga sáp nhập đơn phương, đồng thời thúc đẩy kế hoạch tách Crimea khỏi lãnh thổ Nga đại lục.

Nga cũng đang bộc lộ sự mong manh của hệ thống phòng không. Dù vận hành các hệ thống phòng không hiệu năng cao như 'S300' và 'S400', việc bố trí được cho là chủ yếu tập trung ở các thành phố lớn. Trong bối cảnh quân đội Ukraine liên tục thực hiện các đợt 'tấn công bão hòa' trên diện rộng nhằm vào toàn bộ lãnh thổ, tình trạng thiếu tên lửa đánh chặn ngày càng rõ. Một số phân tích cho rằng các lệnh trừng phạt của phương Tây cũng đang làm chậm việc thu mua linh kiện cần thiết cho dẫn đường tên lửa.

Tăng sản xuất drone và hỗ trợ từ Mỹ

Việc Ukraine liên tục đạt kết quả trên chiến trường có một phần nhờ năng lực sản xuất hàng loạt drone tầm xa đã dần được hình thành. Ông Zelensky đặt mục tiêu nâng số lượng drone được sản xuất lên 30.000 chiếc vào năm 2026.

'Lyutyi drone', loại có tầm bay trên 1.000 km, đang là lực lượng chủ lực. Khi cuộc xâm lược mới bắt đầu, Ukraine phải phụ thuộc vào linh kiện chính nhập khẩu từ nước ngoài, nhưng đến năm 2025 đã đạt được nội địa hóa. Với nguồn vốn châu Âu, hệ thống tăng sản xuất drone tầm xa trong nước Ukraine cũng đã bắt đầu vận hành.

Ngày 5, Financial Times (FT) của Anh đưa tin Mỹ cũng đang hỗ trợ các cuộc tấn công của Ukraine. Theo báo cáo, các cơ quan tình báo Mỹ chia sẻ với Ukraine các thông tin như tuyến bay tối ưu của drone để hỗ trợ nước này xuyên thủng hệ thống phòng không của Nga.

Tuy nhiên, phía Ukraine cũng thiếu tên lửa đánh chặn và hệ thống phòng không chưa được trang bị đầy đủ. Quân đội Nga đang gia tăng các cuộc tấn công vào Kyiv, và số người thiệt mạng kể từ tháng 6 đã vượt quá 50. Mặt trận phía đông, bao gồm tỉnh Donetsk, vẫn giằng co, và khi cả hai bên đều tìm lối thoát qua các đòn tấn công tầm xa, các cuộc đáp trả vẫn chưa lắng xuống.

Nếu bài viết này hữu ích, hãy chia sẻ nhé.