Toyota sẽ bồi thường tổn thất cho các công ty linh kiện sau khi hủy phát triển LF-ZC

2026-07-02

Được biết Toyota Motor sẽ bồi thường một phần thiệt hại cho các nhà sản xuất linh kiện sau khi hủy phát triển EV (xe điện) thế hệ mới. Quy mô có thể lên tới hàng trăm tỷ yên. Các công ty linh kiện đã đầu tư vào thiết bị chuyên dụng và các hạng mục khác.

Hủy phát triển LF-ZC

Đối tượng là mẫu EV sedan 'LF-ZC' của thương hiệu xe sang Lexus. Việc hủy phát triển được công bố vào ngày 29/5. Đây là mẫu xe kiểu coupe dáng khí động học, thân xe thấp, dự kiến trang bị pin hiệu suất cao thế hệ mới và áp dụng 'giga cast', công nghệ đúc nhôm để đúc liền một khối các bộ phận. Mẫu xe này được định vị là EV thế hệ mới tập hợp các công nghệ mới nhất của Toyota.

Tác động của việc hủy bỏ đang lan rộng trên toàn bộ chuỗi cung ứng. Tại các nhà sản xuất linh kiện ô tô chủ chốt thuộc hệ Toyota, mỗi doanh nghiệp dự kiến ghi nhận thiệt hại lên tới hàng tỷ yên; một số công ty có thể chạm mức khoảng 10 tỷ yên. Toyota được cho là sẽ bù đắp một phần, và tổng tiền bồi thường có thể ở quy mô hàng trăm tỷ yên.

Lợi nhuận ròng hợp nhất của Toyota trong năm tài khóa kết thúc tháng 3/2027 theo chuẩn mực kế toán quốc tế dự kiến đạt 3 nghìn tỷ yên, giảm 22% so với năm trước; tác động từ khoản bù đắp được cho là hạn chế. Tuy vậy, đây có thể vẫn là yếu tố gây sức ép lên kết quả kinh doanh.

Bước ngoặt trong phương thức sản xuất

Cơ sở khiến thiệt hại lan rộng là LF-ZC áp dụng phương thức sản xuất rất khác so với trước đây. Thông thường, thân xe được tạo hình bằng cách ghép nhiều bộ phận kim loại lại với nhau, nhưng giga cast sử dụng thiết bị đúc siêu lớn để đúc liền thành một bộ phận kích thước lớn. Một lãnh đạo của doanh nghiệp đối tác Toyota nói: 'Đó là phương pháp làm xe giống như làm bánh cá taiyaki bằng một cỗ máy lớn'.

Kể từ khi Tesla của Mỹ triển khai rộng rãi công nghệ này trong sản xuất EV, giga cast được chú ý như một công nghệ có thể thay đổi cách làm xe thế hệ mới, và Toyota cũng đã thúc đẩy phát triển. Trong khi việc giảm trọng lượng có thể giúp kéo dài quãng đường di chuyển, sản xuất hàng loạt lại khó khăn và tỷ lệ lỗi cũng dễ cao hơn. Nhiều nhà cung cấp cho rằng đây sẽ là xu hướng chủ đạo trong tương lai nên đã tiến hành đầu tư vào thiết bị chuyên dụng, lắp đặt dây chuyền mới, thậm chí xây dựng lại nhà máy.

Về các khoản lỗ và tiền bồi thường liên quan đến LF-ZC, Toyota cho biết: 'Do tình hình ở mỗi doanh nghiệp khác nhau, chúng tôi đang trao đổi riêng từng bên'.

Xem xét lại chiến lược sản phẩm

Xung quanh việc hủy phát triển, có thể thấy sự chuyển hướng trong chiến lược sản phẩm của Toyota. Có vẻ Toyota đã thông báo cho các doanh nghiệp liên quan trước ngày 27/5. Dự án này đã có sự tham gia của nhiều kỹ sư và đối tác kinh doanh từ vài năm trước.

Ông Hiroki Nakajima, phó chủ tịch Toyota kiêm giám đốc công nghệ (CTO), nói với Nikkei và các cơ quan báo chí khác rằng: 'Trong số những nhân viên từng tham gia phát triển LF-ZC, có rất nhiều kỹ sư đã không giấu nổi sự tiếc nuối trong nước mắt. Tôi cảm thấy có lỗi'. Ông cũng nói thêm: 'Những công nghệ đã tích lũy trong LF-ZC sẽ được đưa thẳng lên mẫu xe kế nhiệm. Vì vậy, việc phát triển công nghệ vẫn sẽ tiếp tục'.

Một người trong nội bộ Toyota cho biết: 'Có lẽ trong lịch sử Toyota, chưa từng có việc hủy bỏ vào thời điểm này'. Khi ra mắt các mẫu xe thế hệ mới như xe hybrid (HV) 'Prius' hay xe pin nhiên liệu chạy bằng hydro (FCV) 'Mirai', công ty cũng từng nhiều lần đặt yếu tố lợi nhuận sang một bên.

Toyota đang tiếp tục rà soát chiến lược sản phẩm. Chủ tịch Kenta Kon nhấn mạnh số lượng xe hòa vốn như một chỉ tiêu quản trị, và tại cuộc họp báo kết quả kinh doanh đầu tháng 5, ông nói rằng 'bao gồm cả việc xem xét lại và cắt giảm các mẫu xe sản xuất'. Trong bối cảnh có quan điểm cho rằng chiến lược sản phẩm của hãng sẽ tiếp tục đặt nặng hiệu quả sinh lời, sự thận trọng đang lan rộng trong các nhà sản xuất linh kiện ô tô.

Việc hủy phát triển EV đang diễn ra dồn dập ở các hãng xe. Tháng 3, Honda đã hủy phát triển và ra mắt 3 mẫu xe, trong đó có 2 mẫu thuộc dòng EV chủ lực 'Zero Series', và bắt đầu đàm phán về bồi thường cho các nhà sản xuất linh kiện. Do chi phí bồi thường và các khoản suy giảm giá trị, hãng đã ghi nhận khoản lỗ 1,2 nghìn tỷ yên trong năm tài khóa kết thúc tháng 3/2026, lần đầu tiên thua lỗ kể từ khi niêm yết. Năm tài khóa kết thúc tháng 3/2027, Honda cũng dự kiến lỗ 500 tỷ yên.

Nếu bài viết này hữu ích, hãy chia sẻ nhé.