Sony Group ngừng bán bản đĩa cho game PS mới từ sau tháng 1/2028
2026-07-02
Sony Group sẽ chấm dứt bán theo định dạng đĩa đối với các tựa game mới cho máy chơi game gia đình 'PlayStation (PS)'. Sau đĩa CD nhạc và DVD, game cũng sẽ chuyển sang giao dịch qua mạng. Kể từ khi PS ra mắt vào tháng 12/1994, các tựa game dạng đĩa đã hỗ trợ cho đà tăng trưởng của Sony sẽ hoàn thành vai trò của mình.
Doanh số sẽ được thống nhất sang bản tải về
Ngày 1, bộ phận game Sony Interactive Entertainment (SIE) công bố trên blog. Các tựa game phát hành từ sau tháng 1/2028 sẽ không bán đĩa tại các cửa hàng bán lẻ, mà chỉ cung cấp bản tải về. SIE cho biết 'để thích ứng với sự thay đổi trong thị hiếu của người tiêu dùng'.
Gần đây, trong doanh thu phần mềm 2640 tỷ yen của niên độ kết thúc vào tháng 3/2026, tỷ trọng doanh số bán đĩa đã giảm xuống còn 5%. Hiện nay, bên cạnh bản tải về, phần lớn giao dịch qua mạng, bao gồm mua vật phẩm trong game và các khoản thu thêm khác, đang chiếm ưu thế.
Thu hẹp mảng đĩa và sự chuyển dịch của ngành
Đối với các công ty phát triển phần mềm, bản tải về dễ kiểm soát chi phí phân phối hơn so với bản đĩa. Chúng cũng dễ ngăn chặn tình trạng mất giá do hàng lậu hoặc thị trường đồ cũ, và bằng cách dẫn dắt người dùng sang thuê bao định kỳ hoặc các khoản thu thêm, doanh nghiệp có thể nâng doanh thu bình quân trên mỗi khách hàng dễ hơn so với mô hình bán đứt.
Sony đã ra mắt mẫu máy chơi game PS5 không hỗ trợ đĩa tại Nhật Bản trong năm 2025. Nếu xét theo xu hướng chuyển dịch số mà hãng đã theo đuổi, việc chấm dứt đĩa có thể xem là một bước chuyển tự nhiên.
Ngày 1, ông Piers Harding-Rolls thuộc công ty nghiên cứu Ampere Analysis của Anh đăng trên mạng xã hội rằng đây là 'một bước ngoặt của ngành'. Ông cũng cho rằng với thế hệ máy tiếp theo của PS5, 'không có đĩa sẽ trở thành tiêu chuẩn'.
Ngày 1, The Verge của Mỹ đưa tin Microsoft cũng sẽ sớm kết thúc sản xuất đĩa cho máy chơi game Xbox. Trong khi đó, tại Nintendo - nơi có nhiều người dùng trẻ như học sinh tiểu học và trung học cơ sở - quá trình chuyển sang kỹ thuật số diễn ra chậm hơn, và tỷ lệ doanh số phần mềm vẫn chỉ ở mức hơn 50%.
Từ cassette chủ đạo sang đĩa
Khi thế hệ PS đầu tiên ra mắt năm 1994, trong ngành, phần mềm dạng cassette như của Nintendo 'Super Famicom' vẫn là chủ đạo. Tuy nhiên, Sony chú trọng dung lượng và hiệu năng xử lý, nên đã chọn định dạng đĩa vốn được sử dụng rộng rãi cho đĩa CD nhạc. Công đoạn phát triển cũng được tiến hành dưới sự quản lý của công ty con về âm nhạc, nơi có kinh nghiệm về công nghệ CD.
Việc áp dụng định dạng đĩa giúp có thể phát triển các tựa game có độ phân giải cao và chuyển động mượt mà hơn. Về chi phí sản xuất, đây cũng là một lợi thế, và Sony - kẻ đến sau - đã tận dụng chính sự bám chặt vào cassette có tốc độ đọc nhanh của Nintendo. Bằng cách phổ biến định dạng đĩa dễ lưu thông đại trà, PS đã tăng trưởng thành một trong những nhà sản xuất máy chơi game hàng đầu thế giới.
Với cùng loại phương tiện đĩa, trong cuộc chiến tiêu chuẩn DVD sau này, Sony đã dẫn dắt 'Blu-ray' và thúc đẩy phổ biến bằng cách định vị PS như một thiết bị phát lại.
Bán hàng qua mạng nay đã trở thành dòng chủ đạo
Sony bắt đầu dịch vụ 'store' cho phép phân phối phần mềm không cần đĩa vào năm 2006. Tại bài phát biểu tháng 9/2025, ông Hideaki Nishino, Chủ tịch kiêm Giám đốc điều hành (CEO) của SIE, nhìn lại thời điểm đó rằng: 'Ban đầu số lượng tựa game còn ít, thị trường ngách. Nếu đe dọa hệ thống phân phối đĩa vốn là mảng kinh doanh chính, thì ngay trong nội bộ cũng bị xem là thứ gây khó chịu'.
Sau đó, nhờ môi trường liên lạc được cải thiện và sự hợp tác của các công ty phát triển, doanh thu qua mạng tăng dần. Ông Nishino nhấn mạnh rằng vì không cần mạng lưới bán lẻ, ngay cả các nhà phát triển quy mô nhỏ cũng dễ đưa phần mềm xuất xứ từ Nhật Bản trực tiếp ra thị trường nước ngoài hơn.
Với việc có thể chơi game trên điện thoại thông minh và máy tính cá nhân, quá trình chuyển sang phân phối phần mềm qua mạng càng tiến triển mạnh hơn. Đối tượng chịu thiệt hại từ những thay đổi này là các cửa hàng game từng kinh doanh phần mềm vật lý. Số lượng cửa hàng trên toàn cầu của GameStop, một tập đoàn lớn của Mỹ, đã giảm 70% trong 10 năm qua xuống còn 2200.
Tại Nhật Bản, GEO Holdings - doanh nghiệp từng lấy game và video cho thuê làm mảng chủ lực - cũng đang đẩy mạnh đa dạng hóa kinh doanh, lấy hàng đã qua sử dụng ngoài phần mềm làm trụ cột.
Trước đây, Sony từng dồn lực không chỉ cho TV và máy nghe nhạc, mà còn cho việc phát triển và sản xuất các phương tiện lưu trữ hình ảnh và âm thanh. Nhưng hiện nay, với video là YouTube và âm nhạc là Spotify, hình thức thưởng thức nội dung qua mạng mà không cần phương tiện vật lý đã trở thành chủ đạo.
Những năm gần đây, Sony Group đã chuyển trọng tâm sang phía sản xuất nội dung như bài hát và anime, qua đó tăng cường mô hình kiếm lợi nhuận từ tài sản trí tuệ (IP). Hãng muốn tách khỏi di sản là đĩa từng hỗ trợ mảng game, đồng thời thắt chặt hơn nữa điểm chạm với người dùng để củng cố thêm nền tảng doanh thu.
Nếu bài viết này hữu ích, hãy chia sẻ nhé.