Chỉ trích của Trung Quốc về chủ nghĩa quân phiệt đối với Nhật lan sang cả các nước hữu nghị

2026-06-29

Tăng cường sức ép lên Nhật

Chỉ trích của Trung Quốc nhằm vào chính quyền Sanae Takaichi về ‘chủ nghĩa quân phiệt kiểu mới’ đang lan sang cả các nước hữu nghị. Bên cạnh Nga và Triều Tiên, vốn cùng đứng về phía Trung Quốc trong quan hệ với Mỹ, Pakistan và Bangladesh cũng hưởng ứng lập trường của Bắc Kinh. Diễn biến này có thể ảnh hưởng tới quan hệ ngoại giao của Nhật Bản.

Từ tháng 11/2025, trên nền quan hệ Nhật - Trung xấu đi sau các phát biểu của thủ tướng tại quốc hội liên quan đến tình huống khẩn cấp ở Đài Loan, Trung Quốc đã gia tăng sức ép với Nhật Bản. Chính phủ Trung Quốc kêu gọi công dân hạn chế đi du lịch Nhật Bản và cũng siết xuất khẩu các mặt hàng lưỡng dụng, bao gồm đất hiếm.

Về an ninh, Trung Quốc chỉ trích việc tăng chi tiêu quốc phòng và triển khai tên lửa tầm xa dưới thời chính quyền Takaichi là ‘chủ nghĩa quân phiệt kiểu mới’. Sách trắng ngoại giao công bố ngày 17 tháng này cũng cảnh báo, hướng tới Nhật Bản, rằng ‘chủ nghĩa quân phiệt đang tái trỗi dậy và an ninh quốc tế đang ở giai đoạn mong manh’.

Nga, Triều Tiên hưởng ứng

Để mở rộng sự ủng hộ quốc tế đối với các chỉ trích này, Trung Quốc đưa các luận điểm tương tự ra thảo luận trong các hoạt động ngoại giao với từng nước. Trong số đó, Nga và Triều Tiên có mức độ gắn kết sâu với Trung Quốc về kinh tế, thương mại và quân sự.

Trong tuyên bố chung công bố sau hội đàm thượng đỉnh tại Bắc Kinh hồi tháng 5, chính phủ Trung Quốc và Nga đã nêu đích danh Nhật Bản, chỉ trích rằng ‘quỹ đạo tái vũ trang nhanh chóng của Nhật Bản tạo ra mối đe dọa nghiêm trọng đối với hòa bình và ổn định khu vực’. Đồng thời, họ yêu cầu chính phủ Nhật Bản ‘từ bỏ chủ nghĩa quân phiệt mới và tái vũ trang’.

Ông Kim Jong Un của Triều Tiên tại cuộc họp quan trọng của Đảng Lao động Triều Tiên diễn ra từ ngày 20 đến 22/6 đã cho rằng Nhật Bản đang tìm cách ‘trở thành cường quốc quân sự’. Ông nói về Nhật Bản rằng nước này ‘đang công khai biến đổi thành một quốc gia chiến tranh’.

Được cho là đây là lần đầu tiên ông Kim Jong Un đề cập đến ‘cường quốc quân sự’ trong chỉ trích đối với Nhật Bản. Khi Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình thăm Triều Tiên trong các ngày 8-9, ông cũng đã kêu gọi ‘phản đối chủ nghĩa quân phiệt’, hướng tới Nhật Bản.

Pakistan và các nước khác cũng hưởng ứng

Ngay cả trong các văn bản không nêu đích danh Nhật Bản, cũng đã xuất hiện động thái đồng tình với Trung Quốc. Trong tuyên bố chung giữa Trung Quốc và Pakistan được hoàn tất hồi tháng 5, hai bên nêu rõ rằng ‘kiên quyết phản đối mọi âm mưu khôi phục chủ nghĩa quân phiệt’.

Trong tuyên bố chung giữa Trung Quốc và Myanmar công bố ngày 17, cũng như tuyên bố giữa Trung Quốc và Bangladesh công bố ngày 26, cụm từ tương tự ‘phản đối âm mưu khôi phục chủ nghĩa quân phiệt’ đã được sử dụng. Tất cả đều là văn bản dựa trên các cuộc hội đàm thượng đỉnh.

Ngoài ra, Trung Quốc và Mông Cổ đã công bố văn kiện chung sau chuyến thăm Mông Cổ của Ủy viên Bộ Chính trị Đảng Cộng sản Trung Quốc kiêm Bộ trưởng Ngoại giao Vương Nghị từ ngày 13-15, trong đó nêu rằng ‘lên án mọi hình thức chủ nghĩa quân phiệt và không ủng hộ bất kỳ hành động nào nhằm phục hồi những tư tưởng như vậy’.

Mới đây, Nhật Bản và Mông Cổ trong cuộc hội đàm ngoại trưởng ngày 9 đã nhất trí tiếp tục tăng cường hơn nữa ‘quan hệ đối tác chiến lược đặc biệt’ giữa hai nước. Nếu chỉ trích về ‘chủ nghĩa quân phiệt’ của Trung Quốc tiếp tục thấm sâu hơn vào các nước khác, lợi ích quốc gia của Nhật Bản có thể bị tổn hại.

Nếu bài viết này hữu ích, hãy chia sẻ nhé.