Sau vụ tấn công tàu hàng, IMO tạm dừng kế hoạch sơ tán khỏi Vịnh Ba Tư

2026-06-25

Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) ngày 25 cho biết sẽ tạm thời dừng kế hoạch sơ tán các tàu đang mắc kẹt trong Vịnh Ba Tư. Cơ quan này cho biết đã đánh giá cần bảo đảm an toàn sau khi một tàu hàng bị tấn công ở phía Oman của eo biển Hormuz.

Vụ tấn công xảy ra trên tuyến nam

Ngày 23, IMO từng nêu phương án phối hợp với Mỹ, Iran và Oman để sơ tán hơn 11.000 thuyền viên trên các tàu chở dầu và tàu hàng còn ở trong vịnh. Khi số tàu thương mại đi qua eo biển Hormuz tăng lên, cũng xuất hiện kỳ vọng nguồn cung dầu thô và các sản phẩm dầu mỏ sẽ phục hồi, nhưng triển vọng vẫn chưa rõ ràng.

Theo Cơ quan Hàng hải Anh (UKMTO) và các nguồn khác, vào tối 25 theo giờ địa phương, một tàu hàng treo cờ Singapore đã bị tấn công khi tìm cách đi qua vùng biển phía Oman, và một vật thể bay đã trúng mạn phải của tàu. Reuters dẫn lời một quan chức Mỹ cho biết bên thực hiện vụ tấn công là Iran.

Lưu thông qua lại giữa tuyến bắc và nam

Trước đó, hơn 500 tàu thương mại đã ở lại trong vịnh, nhưng lưu lượng qua lại đang dần phục hồi sau khi kế hoạch sơ tán của IMO và các bên khác được công bố. Theo S&P Global, ngày 24, tức một ngày sau khi kế hoạch được công bố, có 78 tàu đi qua eo biển Hormuz, tương đương 57% mức trước khi Mỹ và Iran đối đầu.

Có hai tuyến thoát ra ngoài: tuyến bắc do Iran nêu ra và tuyến nam phía Oman. Phân tích của trang thông tin tàu biển Marinetraffic cho thấy số tàu thương mại sử dụng tuyến nam để ra ngoài đang tăng lên.

Sáng 24, khi IMO và Oman thông báo mở tuyến nam, những tàu đang neo ngoài khơi Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) bắt đầu di chuyển ra khỏi Vịnh Ba Tư qua tuyến này. Ban đầu cũng có tàu sử dụng tuyến bắc phía Iran, nên cả hai tuyến đều được dùng song song.

Sau đó, việc sử dụng tuyến bắc giảm đi. Đến khoảng 15 giờ ngày 24, hầu như không còn tàu nào đi vào tuyến bắc, và tới tối cùng ngày dữ liệu vị trí của các tàu lớn cũng gần như biến mất. Trong khi đó, trên tuyến nam đã hình thành hàng tàu tìm cách thoát ra ngoài.

Phía Iran được cho là đã phản ứng mạnh. Ngày 25, Lực lượng Vệ binh Cách mạng ra tuyên bố cho biết chỉ cho phép tàu thuyền đi theo các tuyến mà Iran chỉ định. Trong đoạn âm thanh được cho là phát từ phía Iran mà các tàu đang chờ ở Vịnh Ba Tư nhận được, họ nói việc di chuyển phải có sự cho phép của Vệ binh Cách mạng và cảnh báo rằng 'mọi hậu quả phát sinh sẽ do chính bạn chịu trách nhiệm'.

Một số tàu thương mại đã quay đầu để tránh nguy hiểm. Theo Marinetraffic, một tàu chở dầu đang trên đường đến Ấn Độ đã quay lại từ tuyến nam sang tuyến bắc vào ngày 25. Financial Times của Anh đưa tin bốn tàu thương mại đã quay đầu trong ngày 25 sau cảnh báo từ phía Iran.

Công ty nghiên cứu châu Âu Kpler cho rằng trọng tâm không phải là eo biển đang mở hay đóng, mà là tình hình đang trở nên phức tạp hơn. Công ty này nhận định cần thay đổi cách nhìn về rủi ro thương mại khi các yếu tố như chậm trễ, đi vòng, thay đổi tuyến bắt buộc và phí bảo hiểm tăng cao cùng lúc xuất hiện.

Nếu bài viết này hữu ích, hãy chia sẻ nhé.