Tối cao pháp viện ủng hộ lệnh giải thể Giáo hội Thống nhất cũ, bác kháng cáo đặc biệt

2026-06-23

Tiểu ban số 3 của Tối cao pháp viện Nhật Bản, do Chánh án Watanabe Eriko chủ trì, đến ngày 23 đã ủng hộ quyết định của Tòa cấp cao Tokyo ra lệnh giải thể Liên đoàn Gia đình vì Hòa bình và Thống nhất Thế giới (Giáo hội Thống nhất cũ) theo Luật pháp nhân tôn giáo, và bác đơn kháng cáo đặc biệt của phía giáo đoàn.

Ra phán quyết dựa trên thiệt hại từ việc kêu gọi quyên góp số tiền lớn

Dựa trên mức độ, quy mô và tính tổ chức của thiệt hại do giáo đoàn kêu gọi quyên góp số tiền lớn gây ra, tòa cho rằng lệnh giải thể là 'cần thiết và không thể tránh khỏi'. Tòa cũng cho rằng quyết định này không vi phạm Điều 20 Hiến pháp, vốn bảo đảm tự do tín ngưỡng, và toàn bộ thủ tục tố tụng đã kết thúc.

Hiệu lực của lệnh giải thể đã phát sinh từ quyết định của Tòa cấp cao Tokyo vào tháng 3, và thủ tục thanh lý do người thanh lý do tòa chỉ định đã bắt đầu. Với quyết định lần này của Tối cao pháp viện, giáo đoàn không còn cách nào để duy trì tư cách pháp nhân tôn giáo.

Đây là trường hợp giải thể vì vi phạm pháp luật thứ ba, sau Aum Shinrikyo và Myokakuji ở tỉnh Wakayama. Hai trường hợp trước đều là các tổ chức mà lãnh đạo đã gây ra vụ án hình sự, còn lần này là lần đầu tiên giải thể dựa trên hành vi trái pháp luật theo Bộ luật Dân sự.

Xem xét tác động đến hoạt động tôn giáo

Trong phiên xét kháng cáo đặc biệt, phía giáo đoàn lập luận rằng lệnh giải thể sẽ tước đi tài sản như cơ sở thờ phượng và địa điểm họp mặt, và nếu toàn bộ nhân viên bị sa thải thì họ sẽ không thể tiến hành hoạt động tôn giáo. Họ cũng cho rằng phán quyết của tòa cấp cao, vốn nêu khả năng tiếp tục hành vi trái pháp luật mà không có căn cứ cụ thể, là vi phạm Điều 20 Hiến pháp và các quy định liên quan.

Trong phần lý do quyết định, Tiểu ban số 3 nêu rằng lệnh giải thể không đi kèm hiệu lực pháp lý cấm hoặc hạn chế các hành vi tôn giáo của tín đồ, nhưng có khả năng gây cản trở cho hoạt động tôn giáo thông qua việc xử lý cơ sở thờ phượng và các tài sản khác. Trên cơ sở đó, tòa cho biết: 'Cần suy xét cẩn trọng, đặt trong ý thức về tầm quan trọng của tự do tín ngưỡng'.

Tuy nhiên, xét đến mức độ, quy mô và tính tổ chức của thiệt hại do hoạt động kêu gọi quyên góp của giáo đoàn mà tòa cấp cao đã xác định, tòa kết luận rõ ràng rằng các điều kiện giải thể do Luật pháp nhân tôn giáo quy định đã được đáp ứng. Tòa cũng cho rằng ảnh hưởng đối với các hành vi tôn giáo do việc giải thể gây ra chỉ 'dừng lại ở những tác động gián tiếp và trên thực tế phát sinh từ lệnh', và việc tồn tại với tư cách một tổ chức tôn giáo không bị cản trở.

Kể cả khi xem xét tác động về mặt tinh thần và tôn giáo đối với giáo đoàn và các tín đồ, tòa kết luận rằng lệnh giải thể là 'cần thiết và không thể tránh khỏi để xử lý các hành vi của phía giáo đoàn'. Quyết định được đưa ra nhất trí bởi cả 4 thẩm phán, và thẩm phán Okino Masami, xuất thân từ giới học giả, không tham gia xét xử.

Vấn đề bộc lộ sau vụ nổ súng

Vấn đề liên quan đến quyên góp của giáo đoàn trở nên rõ ràng sau vụ cựu Thủ tướng Abe Shinzo bị bắn vào tháng 7 năm 2022. Chính phủ lần đầu tiên sử dụng quyền đặt câu hỏi theo Luật pháp nhân tôn giáo để tiến hành điều tra, và đến tháng 10 năm 2023 đã nộp đơn yêu cầu Tòa án quận Tokyo ra lệnh giải thể.

Tháng 3 năm 2025, Tòa án quận Tokyo chấp nhận rằng hành vi trái pháp luật theo Bộ luật Dân sự liên quan đến việc kêu gọi quyên góp thuộc 'vi phạm pháp luật' trong điều kiện giải thể, và ra lệnh giải thể; Tòa cấp cao Tokyo vào tháng 3 năm nay cũng ủng hộ quyết định này. Phía giáo đoàn không đồng tình với quyết định của tòa cấp cao và đã nộp đơn kháng cáo đặc biệt cùng các yêu cầu khác lên Tối cao pháp viện.

Nếu bài viết này hữu ích, hãy chia sẻ nhé.