Đàm phán Mỹ-Iran tiếp diễn tại Thụy Sĩ, trọng tâm là vấn đề hạt nhân và eo biển Hormuz

2026-06-22

Các điểm đàm phán

Mỹ và Iran ngày 21/6 đã mở đàm phán tại Bürgenstock, miền trung Thụy Sĩ, nhằm hướng tới chấm dứt chiến sự. Theo phía Mỹ, đến rạng sáng ngày 22/6, các cuộc thảo luận vẫn tiếp diễn suốt đêm.

Phó tổng thống Vance, người dẫn đầu phái đoàn Mỹ, đã tới Thụy Sĩ sáng 21/6 và được cho là vẫn ở lại khách sạn nơi diễn ra cuộc họp vào rạng sáng 22/6. Phía Mỹ cho rằng các vấn đề chính gồm duy trì việc mở hoàn toàn eo biển Hormuz, lệnh ngừng bắn ở Lebanon và chương trình hạt nhân của Iran.

Đây là lần đầu tiên các cuộc thảo luận cấp cao được tổ chức kể từ khi bản ghi nhớ được ký ngày 17/6. Đại diện của Qatar và Pakistan, với vai trò trung gian, cũng tham gia, và đây là cuộc đối thoại chính thức giữa Mỹ và Iran đầu tiên sau khoảng hai tháng, kể từ vòng đàm phán chấm dứt chiến sự từng diễn ra một lần ở Pakistan vào tháng 4. Phái đoàn Mỹ ngoài ông Vance còn có đặc phái viên phụ trách Trung Đông Witkoff và ông Kushner, con rể Tổng thống Mỹ Trump. Phía Iran có Chủ tịch Quốc hội Qalibaf và Ngoại trưởng Araghchi.

Đàm phán 4 bên có thể tạm gián đoạn

Phía Iran vẫn giữ lập trường cứng rắn trong suốt quá trình đàm phán. Tại cuộc họp 4 bên cùng Pakistan và Qatar diễn ra vào buổi chiều, phái đoàn Iran không tham gia phần phát biểu mở đầu.

Sau khi chào hỏi Thủ tướng Pakistan Sharif tại địa điểm họp, Ngoại trưởng Araghchi đã rời đi một lần. Sau đó, ông Vance, ông Sharif và Thủ tướng kiêm Ngoại trưởng Qatar Mohammed đã đàm phán ba bên, còn phía Iran vào phòng họp sau khi giới báo chí rời đi.

Vào thời điểm đàm phán Mỹ-Iran bắt đầu, ông Trump đăng trên mạng xã hội rằng Iran đã gây sức ép để kiềm chế tổ chức thân Iran Hezbollah trên mặt trận Lebanon. Ông cảnh báo nếu Hezbollah không bị ngăn chặn, Mỹ sẽ 'tấn công Iran một lần nữa rất mạnh'. Sau đó, hãng tin Tasnim, cơ quan gần với Lực lượng Vệ binh Cách mạng, cho biết cuộc đàm phán kéo dài 80 phút đã bị gián đoạn. Kênh truyền hình tiếng Anh Press TV đưa tin phái đoàn Iran phản đối bài đăng của ông Trump và đang cân nhắc cách ứng phó.

Trong khi đó, chính phủ Mỹ đến rạng sáng 22/6 vẫn khẳng định 'phái đoàn Iran đang có mặt tại địa điểm đàm phán' và nhấn mạnh các cuộc trao đổi vẫn đang tiếp tục.

Đàm phán 60 ngày dựa trên bản ghi nhớ

Cuộc đàm phán lần này dựa trên bản ghi nhớ mà ông Trump và Tổng thống Iran Pezeshkian đã ký từ xa ngày 17/6. Hai bên đặt mục tiêu đạt thỏa thuận cuối cùng trong vòng 60 ngày, nhưng lập trường còn cách biệt rất lớn và đàm phán được dự báo sẽ khó khăn.

Trước cuộc họp, ông Vance nói với báo giới rằng nếu Iran từ bỏ việc phát triển vũ khí hạt nhân, 'Mỹ sẵn sàng thay đổi tận gốc quan hệ với Iran'. Ông cho biết sẽ thúc đẩy xây dựng lòng tin và đưa thảo luận về vấn đề hạt nhân vào giai đoạn thực chất.

Trước cuộc họp 4 bên, Mỹ, Iran và Qatar cũng đã có cuộc đàm phán ba bên. Truyền hình nhà nước Iran cho biết cuộc họp này tập trung vào lệnh ngừng bắn ở Lebanon và việc giải phóng các tài sản bị đóng băng của Iran. Qatar đang giữ một phần tài sản bị phong tỏa của Iran.

Sức ép quanh eo biển Hormuz

Cuộc đàm phán ngày 21/6 diễn ra trong bối cảnh các đòn tấn công qua lại giữa Israel và Hezbollah vẫn tiếp diễn ở Lebanon. Ngay cả trước khi bước vào vấn đề hạt nhân, căng thẳng trên toàn mặt trận đã kéo dài.

Bản ghi nhớ bao gồm việc chấm dứt chiến sự trên mọi mặt trận, bao gồm cả Lebanon. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Baghaei ngày 21/6 đăng trên mạng xã hội rằng 'không thể chuyển sang giai đoạn đàm phán hướng tới thỏa thuận cuối cùng nếu chưa thực thi điều khoản số 1'.

Bộ chỉ huy trung tâm của quân đội Iran ngày 20/6 tuyên bố sẽ phong tỏa lại eo biển Hormuz, viện dẫn tình hình Lebanon. Hãng tin Fars, cơ quan gần với Lực lượng Vệ binh Cách mạng, cũng ngày 21/6 đăng trên mạng xã hội rằng 'eo biển Hormuz vẫn đang bị đóng', cho thấy ý định lại chặn tuyến hàng hải qua eo biển này để gia tăng sức ép lên Mỹ.

Trong cuộc phỏng vấn với Fox News ngày 21/6, ông Trump chỉ trích tuyên bố phong tỏa lại của Iran. Ông nói 'nếu cần, chúng tôi có thể kiểm soát eo biển Hormuz', đồng thời gợi ý rằng nếu không đạt được thỏa thuận, Mỹ có thể quản lý tuyến hàng hải và thu phí quá cảnh.

Nếu bài viết này hữu ích, hãy chia sẻ nhé.