Cựu Chủ tịch Fed Greenspan qua đời ở tuổi 100, nhiệm kỳ định hình thị trường

2026-06-22

Cựu Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) Alan Greenspan đã qua đời tính đến ngày 22, hưởng thọ 100 tuổi. Ông đã vượt qua nhiều cuộc khủng hoảng, trong đó có vụ khủng bố tại Mỹ, và được biết đến với biệt danh Maestro (bậc thầy), song về sau cũng bị chỉ trích vì đã bỏ lỡ bong bóng nhà đất tại Mỹ.

Nhiệm kỳ dài bất thường

Theo nhiều cơ quan truyền thông Mỹ, thông tin này được vợ ông công bố trong một tuyên bố. Ông Greenspan giữ chức Chủ tịch Fed từ năm 1987 đến năm 2006, với thời gian tại vị dài thứ hai trong lịch sử sau ông Martin, người từng lãnh đạo Fed thời hậu chiến. Đây là lần đầu tiên một chủ tịch được bổ nhiệm liên tiếp 5 nhiệm kỳ.

Ông lên làm chủ tịch sau ông Volcker, người đã kiềm chế lạm phát cao bằng chính sách thắt chặt tiền tệ mạnh tay, và đã đưa Fed vượt qua cú sụp đổ Black Monday năm 1987 cùng khủng hoảng tiền tệ châu Á năm 1997. Khả năng sử dụng lời lẽ dày đặc để dẫn dắt kỳ vọng của giới thị trường đã gắn với biệt danh Maestro, nghĩa là nhạc trưởng.

Đánh giá và chỉ trích đan xen

Chính sách thắt chặt tiền tệ vào giữa thập niên 1990 không làm kinh tế suy thoái, qua đó nhận được đánh giá cao. Sau đó, ông tiếp tục được biết đến với cách điều hành chính sách tiền tệ khéo léo, trong đó có việc mô tả đà tăng của chứng khoán Mỹ là 'cơn hưng phấn phi lý'.

Tuy nhiên, vào giữa những năm 2000, dù tiếp tục nâng lãi suất, lợi suất dài hạn vẫn không tăng, và ông gọi đây là 'conundrum' (bí ẩn). Về sau, người ta phát hiện bong bóng nhà đất ở Mỹ đã phình to trong giai đoạn này, khiến chỉ trích cho rằng việc thắt chặt là chưa đủ ngày càng gia tăng.

Được biết đến với sự nghiệp đa tài

Sau khi tốt nghiệp trung học, ông từng học nhạc cụ tại nhạc viện, qua đó cũng được biết đến là người đa tài. Ông tích lũy kinh nghiệm tại các công ty tư vấn và viện nghiên cứu, rồi được bổ nhiệm làm Chủ tịch Hội đồng Cố vấn Kinh tế của Tổng thống Mỹ (CEA) trong chính quyền Ford.

Chủ tịch Fed đương nhiệm Warsh đã nhắc đến ông Greenspan tại lễ tuyên thệ nhậm chức vào tháng 5/2026 và nói về chức Chủ tịch Fed, vị trí mà cựu Tổng thống Reagan từng đánh giá là 'vai trò lớn lao trong xã hội Mỹ', rằng 'ông Greenspan là người đầu tiên cho thấy điều gì được yêu cầu'. Ông Greenspan đã đăng loạt bài 'Nhật ký của tôi' trên Nikkei vào tháng 1/2008.

Nếu bài viết này hữu ích, hãy chia sẻ nhé.