Mỹ trình bày toàn văn bản ghi nhớ chấm dứt giao tranh với Iran
Quan chức Mỹ giải thích toàn văn bản ghi nhớ
Quan chức cấp cao của chính phủ Mỹ ngày 17 cho biết toàn văn bản ghi nhớ 14 điểm nhằm chấm dứt giao tranh với Iran. Văn bản nêu rõ Iran sẽ không mua sắm hay phát triển vũ khí hạt nhân. Bản ghi nhớ cũng đặt ra thời hạn đàm phán 60 ngày và cam kết nếu đạt thỏa thuận cuối cùng sẽ dành 300 tỷ USD cho tái thiết, cùng việc gỡ bỏ 'mọi lệnh trừng phạt'.
Eo biển Hormuz và vấn đề hạt nhân
Quan chức này đã đọc toàn văn cho báo giới nhưng chưa công bố chính thức tài liệu. Tiêu đề là 'Bản ghi nhớ Islamabad giữa Mỹ và Iran', và theo ông, nội dung không bị sửa đổi sau lễ ký giữa Mỹ và Iran ngày 14. Về một số báo cáo, quan chức chính phủ cho biết 'một tài liệu sai đã được đưa tin'.
Việc mở eo biển Hormuz sẽ bắt đầu sau khi hai bên chính thức ký kết. Sau khi ký, quân đội Mỹ sẽ ngay lập tức thúc đẩy dỡ bỏ phong tỏa trên biển đối với Iran và hoàn tất trong vòng 30 ngày. Phía Iran cũng sẽ cho phép tàu thuyền dân sự qua lại, cho phép quá cảnh miễn phí trong 60 ngày, đồng thời tiến hành dọn thủy lôi. Văn bản cũng nêu phương hướng tham vấn với Iran, Oman và các bên khác về quản lý eo biển trong tương lai.
Về vấn đề hạt nhân, văn bản cho biết hai bên đã nhất trí pha loãng trong nước lượng uranium làm giàu mà Iran đang nắm giữ. Tài liệu nêu rằng 'pha loãng tại chỗ dưới sự giám sát của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) là phương án tối thiểu'. Nếu hai bên đồng thuận, thời hạn có thể được gia hạn, nhưng thỏa thuận cuối cùng hướng tới mốc 60 ngày sẽ quyết định chi tiết về phương thức xử lý.
Gỡ bỏ trừng phạt và hỗ trợ tái thiết
Văn bản tuyên bố chấm dứt ngay lập tức và vĩnh viễn các hoạt động quân sự trên 'mọi mặt trận', bao gồm cả Lebanon, nơi Israel đối đầu với lực lượng thân Iran Hezbollah. Trong tương lai, hai bên sẽ không khởi xướng chiến tranh hay hoạt động quân sự lẫn nhau, đồng thời kiềm chế đe dọa hoặc sử dụng vũ lực.
Nếu đạt thỏa thuận cuối cùng, Mỹ sẽ gỡ bỏ 'mọi loại trừng phạt'. Ngoài ra, Mỹ sẽ phối hợp với các đối tác khu vực để rót tối thiểu 300 tỷ USD (48 nghìn tỷ yen) cho tái thiết Iran. Văn bản cũng nêu ví dụ về việc nới lỏng trừng phạt để Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) có thể xây dựng nhà máy điện ở Iran. Lễ ký chính thức dự kiến diễn ra ngày 19 tại một khu nghỉ dưỡng ở miền trung Thụy Sĩ, với Phó Tổng thống Vance đại diện phía Mỹ và Chủ tịch Quốc hội Qalibaf đại diện phía Iran tham dự.
Quan chức Mỹ cũng cho biết Thủ tướng Israel Netanyahu đã nói với Nhà Trắng rằng 'nếu có thể buộc Iran nhượng bộ hết mức theo những gì Mỹ đang nghĩ, đó sẽ là một thỏa thuận mang tính lịch sử'.
Nếu bài viết này hữu ích, hãy chia sẻ nhé.