Ông Trump nhắc tới việc ký thỏa thuận chấm dứt chiến sự với Iran tại châu Âu

2026-06-12

Triển vọng ký kết

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 11/6 cho biết ông nhìn nhận khả năng ký văn kiện thỏa thuận tại châu Âu ngay trong cuối tuần này, trong khuôn khổ đàm phán nhằm chấm dứt giao tranh với Iran. Đáp lại, phía Iran khẳng định 'vẫn chưa đi đến kết luận', cho thấy khoảng cách trong nhận thức vẫn tiếp diễn.

Tại Nhà Trắng, ông Trump nói với các phóng viên rằng 'vụ việc sẽ được giải quyết trong vài ngày'. Khi được hỏi về việc Đại giáo chủ Mojtaba Khamenei, lãnh đạo tối cao của Iran, có chấp thuận hay không, ông nói 'tôi hiểu là vậy'. Ông cũng cho biết Phó Tổng thống Mỹ Vance cùng một số người khác dự kiến sẽ dự lễ ký.

Trên mạng xã hội, ông Trump đăng rằng 'thời gian và địa điểm ký sẽ sớm được công bố'. Ông cũng khẳng định các quốc gia Trung Đông, bao gồm Israel - bên dẫn đầu các cuộc tấn công vào Iran - đã chấp thuận dự thảo văn kiện.

Diễn biến đàm phán

Ngược lại, theo truyền thông địa phương của Iran, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Baghaei nói rằng 'vẫn chưa đi đến kết luận' và nhấn mạnh 'không thỏa hiệp về các ranh giới đỏ'.

Qatar đã đóng vai trò trung gian chủ chốt. Bối cảnh là tài sản bị phong tỏa của Iran. Năm 2023, Mỹ và Iran đã chuyển khoảng 6 tỷ USD tài sản của Iran, vốn bị phong tỏa tại Hàn Quốc, sang một ngân hàng ở Qatar, như một điều kiện cho thỏa thuận trao đổi tù nhân.

Cuối tháng 5, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf và Ngoại trưởng Abbas Araqchi đã thăm Qatar và được cho là đã thảo luận về việc giải tỏa tài sản bị phong tỏa. Qatar có căn cứ quân sự lớn nhất của Mỹ ở Trung Đông, quan hệ với Washington rất sâu sắc, đồng thời từng làm trung gian trong các cuộc đàm phán hòa bình giữa Israel và tổ chức Hồi giáo Hamas.

Xử lý uranium làm giàu cao

Mỹ và Iran đang đàm phán về một kế hoạch chấm dứt giao tranh nhằm mở lại eo biển Hormuz và bàn về vấn đề hạt nhân. Khi hai bên tiến gần thỏa thuận vào cuối tháng 5, ông Trump vào phút chót đã yêu cầu sửa đổi văn kiện để bổ sung nội dung liên quan tới việc xử lý uranium làm giàu cao của Iran, nhưng Tehran đã từ chối.

Đằng sau đó được cho là sự tính tới Israel và các phe cứng rắn trong đảng Cộng hòa cầm quyền của Mỹ, vốn yêu cầu Iran từ bỏ uranium làm giàu. Trong phát biểu với báo giới ngày 11/6, ông Trump chỉ nói rằng 'Iran sẽ đồng ý không bao giờ sở hữu vũ khí hạt nhân', mà không đề cập đến cách xử lý uranium làm giàu cao. Ông cũng không nói rõ sẽ duy trì các yêu cầu sửa đổi trước đó đến mức nào.

Trong khi đó, hãng tin Fars, có quan hệ gần với Lực lượng Vệ binh Cách mạng, đưa tin Mỹ đã chấp nhận nội dung văn kiện thỏa thuận do Iran đề xuất. Hãng này cũng cho biết nếu văn kiện dựa trên đề xuất của Iran thì có thể được phê chuẩn.

Văn phòng thủ tướng Israel cho biết Thủ tướng Benjamin Netanyahu đã điện đàm với ông Trump và nhận được cam kết rằng việc loại bỏ uranium làm giàu cùng các nội dung khác sẽ được đưa vào thỏa thuận cuối cùng.

Cả Mỹ và Iran đều đang tăng cường phát đi thông điệp rằng họ đã buộc đối phương phải nhượng bộ, nhằm giành sự ủng hộ trong nước. Trước khi nói rằng thỏa thuận đã cận kề, ông Trump từng úp mở khả năng tấn công Iran trở lại và khẳng định sẽ tiếp tục 'hành động tự vệ' trong ngày 11/6, sau các cuộc tấn công ngày 9-10/6 liên quan đến vụ trực thăng quân đội Mỹ rơi gần eo biển Hormuz.

Trong cuộc phỏng vấn qua điện thoại với Fox News ngày 11/6, ông cho biết sẽ dừng các cuộc tấn công nếu Iran chấp nhận thỏa thuận, rồi sau đó rút lại việc tấn công vì cho rằng thỏa thuận đã tiến gần. Cũng có quan điểm cho rằng ông đang tìm cách tạo ấn tượng rằng Iran đã nhượng bộ trước sức mạnh quân sự của Mỹ.

Đáp lại, phía Iran chỉ trích ông Trump vì tìm cách tạo cảm giác rằng 'Iran đã khuất phục trước áp lực của Mỹ và nhượng bộ'. Tehran thậm chí đang phát đi thông điệp rằng thỏa thuận đến gần hơn là do Mỹ rút lại yêu cầu sửa đổi.

Nếu bài viết này hữu ích, hãy chia sẻ nhé.