H3 phiên bản 30, JAXA lần đầu phóng thành công

2026-06-12

Lần đầu xác thực phiên bản 30

Cơ quan Thăm dò Hàng không Vũ trụ Nhật Bản (JAXA) sáng 12/12 đã phóng thành công tên lửa chủ lực cỡ lớn nội địa H3. Chuyến bay trước đó thất bại vào tháng 12/2025, và với chuyến bay thứ 8, tỷ lệ thành công đã tăng từ 71% lên 75%.

Khoảng 9 giờ 53 phút sáng theo kế hoạch, tên lửa được phóng từ Trung tâm Vũ trụ Tanegashima (tỉnh Kagoshima). Lần này, JAXA lần đầu xác thực phiên bản 30, không sử dụng các tên lửa đẩy nhiên liệu rắn. Đây là cấu hình chỉ bay bằng động cơ chính dùng nhiên liệu lỏng và được coi là biến thể có khả năng giảm chi phí thấp nhất trong H3.

Chìa khóa của năng lực cạnh tranh quốc tế

Thế hệ tiền nhiệm H2A có độ tin cậy cao với tỷ lệ thành công 98%, nhưng chi phí phóng được cho là 10 tỷ yen, khiến Nhật Bản không thể giành đủ các hợp đồng phóng vệ tinh nhân tạo từ nước ngoài. H3 đặt mục tiêu hạ chi phí phóng xuống còn một nửa so với H2A, và phiên bản 30 giữ vai trò quan trọng đối với năng lực cạnh tranh quốc tế.

Ngoài ra, H3 còn có phiên bản 22 với 2 động cơ chính và 2 tên lửa đẩy nhiên liệu rắn, cùng phiên bản 24 với 2 động cơ chính và 4 tên lửa đẩy nhiên liệu rắn; cả hai đều đã phóng thành công. Với thành công của phiên bản 30, toàn bộ các biến thể đã đầy đủ.

H3 từng liên tiếp đạt thành công sau thất bại ở chuyến bay đầu tiên năm 2023, nhưng lại thất bại lần nữa vào tháng 12/2025. Tính đến nay, tên lửa đã được phóng 7 lần, trong đó 2 lần thất bại.

Tại buổi họp báo ngày 13/5, ông Makoto Arita, quản lý dự án kiêm người phụ trách phóng của JAXA, nói rằng: 'Đây là một thách thức đặt cược vào sự tái sinh của H3 thông qua việc nối lại phóng. Nếu không vượt qua được chặng này, H3 sẽ không có tương lai'.

Xác nhận nguyên nhân bằng tên lửa thử nghiệm

Lần này, tên lửa không chở vệ tinh nhân tạo cỡ lớn mà mang theo một vệ tinh giả để kiểm tra liệu có thể đạt tới quỹ đạo dự kiến hay không. Khi quá trình cháy của động cơ tầng 2 kết thúc 15 phút 15 giây sau khi phóng, nếu đã vào quỹ đạo dự kiến thì được đánh giá là thành công.

Ở chuyến bay trước, vệ tinh nhân tạo được chở theo đã tách khỏi tên lửa sớm hơn dự kiến. Nguyên nhân là do lỗi trong quá trình chế tạo, khi phần khớp nối ở bệ đặt vệ tinh bị nứt; vết nứt lan rộng lúc tách vỏ che vệ tinh, dẫn đến thất bại.

Lần này, phần đó đã được sửa chữa để tăng độ bền, đồng thời lắp thêm thiết bị đo đạc nhằm tiếp tục làm rõ nguyên nhân thất bại của chuyến bay trước.

H3 cần phóng ít nhất 3 tàu thăm dò và vệ tinh, bao gồm cả tàu thăm dò sao Hỏa, trong năm tài khóa 2026, nên thành công lần này là điều không thể thiếu để nối lại hoạt động vận hành trên quy mô đầy đủ.

Nếu bài viết này hữu ích, hãy chia sẻ nhé.