Nikkei lao dốc sau kỳ vọng Mỹ tăng lãi suất, cổ phiếu AI và bán dẫn bị bán tháo

2026-06-08

Trong phiên giao dịch chứng khoán Tokyo ngày 8, chỉ số Nikkei 225 đóng cửa giảm 2.563 yên so với cuối tuần trước, xuống 64.024 yên. Mức giảm tương ứng 3,85%, và biên độ giảm là lớn thứ hai trong năm 2026, chỉ sau mức 2.892 yên ngày 9/3. Sau số liệu việc làm của Mỹ công bố cuối tuần trước, kỳ vọng Mỹ tăng lãi suất mạnh lên, kéo theo làn sóng bán ra lan rộng, tập trung vào nhóm cổ phiếu liên quan đến trí tuệ nhân tạo (AI).

Lan rộng thành đợt bán tháo đồng loạt trên toàn cầu

Trên thị trường Mỹ cuối tuần trước, các chỉ số chứng khoán chính giảm mạnh, và ngay trong phiên Tokyo ngày 8, Nikkei có lúc mất hơn 3.000 yên. Đà giảm cũng lan sang thị trường châu Á, với chỉ số tổng hợp chứng khoán Hàn Quốc (KOSPI) có lúc giảm hơn 8%, kích hoạt cơ chế ngắt mạch giao dịch để tạm dừng thị trường.

Lợi suất Mỹ tăng gây áp lực

Chất xúc tác là báo cáo việc làm Mỹ tháng 5. Số việc làm phi nông nghiệp mới đạt 172.000, vượt xa dự báo của thị trường là 80.000 đến 110.000. Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FRB) trước đó đã cắt giảm lãi suất do lo ngại thị trường lao động chậm lại vào nửa cuối năm 2025, nhưng quan điểm cho rằng bước đi chính sách tiếp theo sẽ là tăng lãi suất, thay vì giảm, đã nhanh chóng mạnh lên.

Trên FedWatch, công cụ dự báo lãi suất chính sách dựa trên diễn biến của thị trường hợp đồng tương lai lãi suất Mỹ, xác suất FRB tăng lãi suất trước cuối năm đã vượt 80% tính đến chiều tối ngày 5 theo giờ Mỹ, tăng mạnh so với khoảng 50% của ngày trước đó. Phản ứng với diễn biến này, lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn dài ngày 5 tăng lên vùng 4,5%, cao nhất trong hai tuần. Tại thị trường trái phiếu trong nước ngày 8, lợi suất trái phiếu kỳ hạn dài cũng tăng lên vùng 2,7%, khiến lực bán gia tăng do lo ngại mức định giá tương đối đắt của cổ phiếu.

Bán tháo cổ phiếu AI và bán dẫn

Nhóm giảm mạnh nhất là các cổ phiếu liên quan đến AI và bán dẫn, những mã dẫn dắt đà tăng của thị trường gần đây. SoftBank Group (SBG) và Kioxia Holdings có lúc giảm hơn 10%, Tokyo Electron mất hơn 8%, còn Advantest giảm hơn 7%. Nhìn chung, nhóm cổ phiếu công nghệ giảm sâu.

Các cổ phiếu tăng trưởng như nhóm AI và bán dẫn thường có chỉ số P/E cao và lợi suất lợi nhuận thường thấp. Khi lãi suất tăng, lợi suất lợi nhuận của cổ phiếu dễ trở nên kém hấp dẫn so với lợi suất trái phiếu, từ đó làm áp lực bán gia tăng. Chênh lệch lợi suất, được tính bằng cách lấy lợi suất trái phiếu chính phủ kỳ hạn 10 năm mới phát hành trừ đi lợi suất lợi nhuận dự phóng của toàn bộ cổ phiếu thuộc Topix Prime, tiếp tục thu hẹp theo chiều âm, cho thấy mức định giá cổ phiếu đang cao.

Ông Yoshikiyo Shimamine, nghiên cứu viên cấp cao tại Viện Nghiên cứu Kinh tế và Quản lý Tài sản Dai-ichi Life, cho biết: 'Lợi suất trái phiếu chính phủ đang duy trì trên mức lạm phát kỳ vọng, làm tăng sức hấp dẫn đầu tư. Cú tăng lãi suất đã đưa thị trường cổ phiếu vào giai đoạn cần tạm thời bình tĩnh lại'. Lạm phát kỳ vọng kỳ hạn 10 năm, đo bằng chênh lệch lợi suất giữa trái phiếu chính phủ và trái phiếu liên kết lạm phát, hiện đã lên vùng 2,2%, cao hơn mục tiêu ổn định giá 2% của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản.

Cũng gia tăng cảnh giác về đà đồng yên mạnh lên

Nếu đà giảm của cổ phiếu tiếp diễn, cũng có quan điểm cho rằng điều này có thể dẫn tới đồng yên mạnh lên và khiến giá cổ phiếu tiếp tục giảm sâu hơn. Ông Eiji Kinouchi, trưởng chiến lược gia kỹ thuật tại Daiwa Securities, cho biết khi nhà đầu tư nước ngoài đầu tư vào cổ phiếu Nhật Bản, họ thường tích lũy vị thế mua cổ phiếu Nhật và bán yên nhằm phòng hộ rủi ro biến động tỷ giá.

Tuy nhiên, trong giai đoạn cổ phiếu giảm, các vị thế này có thể đảo chiều thành bán cổ phiếu Nhật và mua yên. Ông Kinouchi nói: 'Tỷ trọng nắm giữ cổ phiếu Nhật của nhà đầu tư nước ngoài được cho là khoảng 30%, tương đương hơn 300 nghìn tỷ yên. Ngay cả khi một nửa trong số đó được phòng hộ, áp lực bán cổ phiếu Nhật và mua yên cũng rất lớn'. Ông cho biết trong 'Thứ Hai đen tối thời Reiwa' vào mùa hè năm 2024, việc giải tỏa vị thế mua cổ phiếu Nhật và bán yên cũng đã làm đà giảm thêm nghiêm trọng.

Trên thị trường, triển vọng dài hạn của AI vẫn được đánh giá cao, với khả năng tạo ra một bước ngoặt cấu trúc lớn chỉ một lần trong 30 đến 40 năm, và nhiều ý kiến cho rằng đà giảm hiện tại chỉ là một nhịp điều chỉnh tốc độ. Tuy vậy, ngay sau cú lao dốc mạnh tập trung ở cổ phiếu AI và bán dẫn, ông Takayuki Ishibashi, phó chủ tịch Goldman Sachs Securities, cho rằng: 'Trong thời gian tới, việc cảnh giác với khả năng xảy ra thêm hai, ba đợt giảm giá cổ phiếu là điều tự nhiên'.

Nếu bài viết này hữu ích, hãy chia sẻ nhé.