Doanh số xe điện tăng vọt trên toàn cầu nhờ khủng hoảng Trung Đông, liên tiếp lập đỉnh trong tháng 3-4
Khủng hoảng Trung Đông đã khiến doanh số xe điện (EV) tăng vọt trên toàn cầu. Trong tháng 3 hoặc tháng 4, 37 quốc gia đã lập kỷ lục doanh số bán theo tháng, và số nước có tỷ lệ EV trên tổng doanh số xe mới vượt 10% đã lên tới 38. Khi giá nhiên liệu tăng, lợi thế chi phí vận hành thấp một lần nữa được đánh giá cao.
Kỷ lục mới liên tiếp được ghi nhận ở nhiều nơi
Dựa trên dữ liệu của S&P Global Mobility, trong số 150 quốc gia, có 28 nước, bao gồm Australia và Anh, lập kỷ lục mới trong tháng 3; tháng 4 có 9 nước, gồm Brazil và Philippines. Trong cả hai tháng 3 và 4, 91% số quốc gia đều cao hơn cùng kỳ năm trước, và đây là lần đầu kể từ tháng 4/2023 tỷ lệ các nước tăng doanh số vượt 90%.
Tại Hàn Quốc, nơi mức phụ thuộc vào dầu thô từ Trung Đông cao, doanh số EV trong giai đoạn tháng 3-4 tăng 2,4 lần so với cùng kỳ năm trước, lên 80.000 xe; tỷ lệ phổ cập đạt 26%, tăng 14 điểm phần trăm. Đông Nam Á tăng 40% lên 90.000 xe, với thị phần 16%. Liên minh châu Âu cũng phục hồi sau giai đoạn chững lại tạm thời, với doanh số tăng 40%.
Trung Quốc và Mỹ giảm
Trong khi đó, doanh số tại Trung Quốc giảm 8%, còn 1,33 triệu xe. Việc ưu đãi thuế cho EV bị thu hẹp từ tháng 1 đã ảnh hưởng, nhưng do nhu cầu chung của thị trường ô tô suy yếu, thị phần EV trong tháng 3-4 vẫn tăng 5 điểm phần trăm lên 42%. Mỹ, nơi trợ cấp sẽ bị chấm dứt vào tháng 9/2025, cũng giảm mạnh 20%.
Đà yếu kém của Mỹ và Trung Quốc khiến tốc độ tăng trưởng của toàn cầu chỉ đạt 8%, nhưng nếu loại hai nước này, 148 quốc gia còn lại tăng 50%, và thị phần đạt mức cao kỷ lục 12%. Số quốc gia vượt mốc 16% - được xem là ngưỡng then chốt của quá trình phổ cập - đã tăng lên 28.
Doanh số cũng tăng tại Nhật Bản, doanh nghiệp Trung Quốc mở rộng xuất khẩu
Tại Nhật Bản, dù giá xăng được kiềm chế nhờ trợ cấp, doanh số EV trong tháng 3-4 vẫn tăng 50%. Mức tăng đến từ hiệu quả của khoản trợ cấp được điều chỉnh vào tháng 1, nhưng thị phần vẫn chỉ dừng ở 2%.
Trong báo cáo tháng 5, Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cho biết phản ứng trước cuộc khủng hoảng năng lượng lần này sẽ 'định hình thị trường ô tô toàn cầu trong nhiều năm tới'. Tương tự như cú sốc dầu mỏ những năm 1970 đã trở thành cú hích cho sự phổ biến của xe Nhật, nếu mức độ chấp nhận EV tiếp tục lan rộng, xu hướng doanh số tăng có thể kéo dài ngay cả sau khi tình hình Trung Đông lắng dịu.
Tại Trung Quốc, xuất khẩu xe năng lượng mới, bao gồm EV và xe hybrid cắm sạc (PHV), cũng đang mở rộng. Theo một hiệp hội ngành của Trung Quốc, lượng xuất khẩu trong tháng 4 tăng 70%, lên 900.000 xe. Xe năng lượng mới tăng 2,1 lần lên 430.000 xe, chiếm gần một nửa tổng số. Theo IEA, 55% số EV và PHV bán ra trong năm 2025 tại các thị trường ngoài Mỹ, châu Âu và Trung Quốc là xe nhập khẩu từ Trung Quốc. Tại Đông Nam Á, các mẫu EV giá thấp của doanh nghiệp Trung Quốc đang bắt đầu giành thị phần từ xe Nhật.
Trong bối cảnh nhu cầu EV tại Mỹ chậm lại, các hãng xe như Honda đã ghi nhận lỗ liên quan đến EV. Tuy nhiên, trên phạm vi toàn cầu, quá trình chuyển dịch sang EV đang bước vào giai đoạn mới, khiến việc ứng phó phù hợp với điều kiện thị trường của từng khu vực trở nên ngày càng khó khăn.
Nếu bài viết này hữu ích, hãy chia sẻ nhé.