Sức ép đối với IPO siêu lớn của SpaceX do làn sóng phản đối AI bộc lộ

2026-05-28

Bản S-1 mà SpaceX công bố trong thủ tục niêm yết cho thấy, bên cạnh sự chú ý dồn vào triển vọng về một đợt IPO thuộc nhóm lớn nhất từ trước đến nay, còn phản ánh cả làn gió ngược tại Mỹ quanh AI. Công ty đặt trọng tâm vào thám hiểm vũ trụ, viễn thông và AI dự kiến niêm yết trên sàn Nasdaq của Mỹ vào ngày 12/6, với số vốn huy động có thể đạt 75 tỷ USD, tương đương khoảng 12 nghìn tỷ yen.

Chỉ dấu cho một IPO siêu lớn

Theo Renaissance Capital của Mỹ, đợt IPO lớn nhất từ trước đến nay là Saudi Aramco năm 2019, với số vốn huy động khoảng 25,5 tỷ USD. Alibaba Group năm 2014 và SoftBank năm 2018 cũng được biết đến là các thương vụ niêm yết lớn, nhưng trong số các công ty có nhiều điểm tương đồng với SpaceX có thể kể đến Facebook của Mỹ, hiện là Meta.

Khi Facebook niêm yết năm 2012, bầu không khí ăn mừng lan rộng khắp thành phố Menlo Park. Trái lại, trong S-1 của SpaceX, AI được nêu rõ là một rủi ro kinh doanh. Hồ sơ nêu rằng phần lớn người Mỹ đang sử dụng AI nhưng vẫn chưa thực sự tin tưởng công nghệ này, đồng thời cảnh báo rằng nếu niềm tin của xã hội bị xói mòn, việc phổ biến sản phẩm và dịch vụ sẽ chậm lại.

Mối lo ngại về AI lan rộng

Trong một khảo sát so sánh quốc tế được Viện Nghiên cứu Nomura công bố vào tháng 3, tỷ lệ người tại Mỹ trả lời rằng họ 'hoàn toàn không tin tưởng AI' vượt 17%, cao hơn Nhật Bản, Trung Quốc và Đức. Mối lo này xuất phát từ nguy cơ lan truyền thông tin sai lệch, thúc đẩy phân biệt đối xử và làm gia tăng bất bình đẳng.

Tháng 4 tại San Francisco, Mỹ, một chai xăng đã bị ném vào nhà của Sam Altman, CEO của OpenAI. Truyền thông Mỹ đưa tin động cơ gây án là sự thù ghét đối với AI. Tại lễ tốt nghiệp của Đại học Arizona ngày 15/5, sinh viên cũng phản ứng mạnh với ông Eric Schmidt, cựu CEO của Google, người được mời phát biểu.

Nhà đầu tư mạo hiểm Ben Horowitz của Mỹ cho rằng sự bất mãn mạnh mẽ về bất bình đẳng đã gắn kết với các động thái trong ngành công nghệ, khiến mặt trái của AI bị nhấn mạnh quá mức. Giáo sư Arvind Narayanan của Đại học Princeton cũng chỉ ra rằng phần lớn lo ngại về AI thực chất là bất mãn với chủ nghĩa tư bản.

Cũng có phản đối đối với trung tâm dữ liệu

Cũng có những động thái đề cao nghiên cứu AI. Tại hội nghị nhà phát triển của Google trong năm nay, ông Demis Hassabis, người đứng đầu mảng nghiên cứu AI và cũng là chủ nhân giải Nobel, đã lên sân khấu và nêu cải thiện sức khỏe là một trong những ứng dụng chủ chốt của AI.

Tuy nhiên, ngay cả việc xây dựng trung tâm dữ liệu, một trụ cột trong mục đích sử dụng vốn mà SpaceX nêu trong S-1, cũng gặp phản đối: trong một khảo sát do Gallup của Mỹ thực hiện vào tháng 3, 71% người được hỏi cho biết họ phản đối việc xây dựng tại địa phương. Công ty cũng đưa ra ý tưởng lắp đặt ngoài không gian, nhưng trong S-1, mốc sớm nhất được nêu là năm 2028.

IPO siêu lớn cho thấy, bên cạnh việc tạo ra nhiều người giàu mới, nó còn có thể làm gia tăng tâm lý cảnh giác với AI và trở thành rào cản đối với mở rộng kinh doanh.

Nếu bài viết này hữu ích, hãy chia sẻ nhé.