Tấn công bằng drone phát huy hiệu quả, Ukraine giành lại quyền chủ động trên tiền tuyến

2026-05-27

Ukraine đang dần giành lại quyền chủ động tại một số mặt trận. Nước này dùng máy bay không người lái tầm trung, hay drone, để tấn công các điểm tiếp tế trên lãnh thổ Nga, gây sức ép lên mạng lưới hậu cần. Đà tiến công của quân đội Nga chậm lại, trong khi thương vong gia tăng khiến cuộc tổng tấn công quy mô lớn hồi mùa xuân trên thực tế đã thất bại.

Diễn biến chiến sự

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky ngày 22 cho biết nước này đã giải phóng khoảng 590 km2 lãnh thổ kể từ đầu năm. Từ tháng 4, Ukraine đã giành lại nhiều khu dân cư ở tỉnh Zaporizhzhia phía nam và đẩy quân Nga lùi khỏi trung tâm Kupiansk, một điểm then chốt ở tỉnh Kharkiv phía đông.

Trong phân tích ngày 20, Viện Nghiên cứu Chiến tranh của Mỹ, ISW, cho biết Ukraine đang đạt được thành quả lớn nhất kể từ cuộc tấn công xuyên biên giới vào tỉnh Kursk của Nga hồi năm 2024. ISW đánh giá quân Nga đã phải rút lui ở một số khu vực, trong khi diện tích lãnh thổ bị chiếm đóng giảm ròng trong tháng 4.

Kể từ khi khởi phát cuộc xâm lược, quân đội Nga đã mở rộng vùng chiếm đóng vào giai đoạn từ mùa xuân đến đầu mùa hè, thời điểm bộ binh dễ triển khai hơn. Năm nay, Nga cũng phát động cuộc tấn công quy mô lớn từ tháng 3, nhưng tốc độ tiến quân chậm hơn các năm trước. Theo DeepState, đơn vị phân tích thông tin công khai, lãnh thổ mới mà quân Nga chiếm được trong giai đoạn tháng 1 đến tháng 4 năm 26 chỉ vào khoảng 670 km2, giảm 25% so với cùng kỳ năm trước.

Sức tấn công và áp lực lên hậu cần

Dù tiếp tục tấn công tại Konstyantynivka ở tỉnh Donetsk phía đông cùng một số khu vực khác, quân Nga vẫn chưa tạo được đột phá. Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine Fedorov nói rằng nước này đã làm chậm đáng kể bước tiến của Nga trên tiền tuyến và đang dần giành lại quyền chủ động.

Tổng tư lệnh Syrskyi cũng thông báo ngày 18 rằng quân đội Ukraine đã vượt quân đội Nga về số vụ tấn công, và đây là lần đầu tiên kể từ khi cuộc xâm lược bắt đầu.

Có ba yếu tố chính đang hỗ trợ cho cuộc phản công của Ukraine. Thứ nhất là năng lực của drone tầm trung được cải thiện. Ukraine đã thiết lập được năng lực sản xuất hàng loạt trong nước đối với các mẫu máy bay giá rẻ, qua đó giảm phụ thuộc vào hệ thống pháo phản lực cơ động cao Himars do Mỹ sản xuất. Ukraine tấn công hằng ngày vào các nhà máy lọc dầu, hạ tầng đường sắt và kho đạn dược bên trong lãnh thổ Nga, cách biên giới hàng trăm km, buộc quân Nga phải chuyển các điểm tiếp tế ra xa hậu phương.

Ông Fedorov ngày 18 cũng cho biết Ukraine đã thành công trong việc phát triển loại bom lượn dẫn đường có sức công phá lớn và có kế hoạch đưa vào sử dụng thực tế. Mục tiêu là đối phó với các loại bom lượn nặng hàng trăm kg mà Nga vẫn dùng, đồng thời bổ sung năng lực tấn công vào các cứ điểm hậu phương.

Quân Nga hao mòn sâu hơn

Trên tiền tuyến, các 'vùng chết' đang mở rộng, khiến quân Nga tổn hao nhiều hơn. Đây là khu vực nơi binh sĩ đối phương tiến lên bị tấn công tập trung dưới sự giám sát thường trực của drone. Chuyên gia quân sự Ukraine Dmytro Zymailo cho biết các vùng chết trên tuyến phòng thủ đã mở rộng lên 20 đến 40 km, và ước tính tỷ lệ thiệt hại của binh sĩ Nga vượt quá 90%.

Nga cũng gặp khó trong bổ sung binh lực. Trong tháng 4, số người chết và bị thương được cho là đã vượt số quân nhân hợp đồng mới. Thiếu hụt liên lạc trên tiền tuyến cũng đang đẩy quân đội Nga vào thế khó.

Tháng 2, SpaceX của Mỹ đã ngừng cho quân đội Nga sử dụng dịch vụ truyền thông vệ tinh Starlink sau khi nhận đề nghị từ phía Ukraine. Nga từng sử dụng các drone gắn thiết bị đầu cuối Starlink, nhưng chưa tìm được phương án thay thế, nên nhiều khả năng đang gặp trở ngại trong các chiến dịch tấn công bằng drone và các hoạt động khác.

ISW phân tích rằng khả năng Nga chiếm toàn bộ tỉnh Donetsk đã giảm. Trong bối cảnh lực lượng và nguồn lực bị hạn chế, Nga đang phải lựa chọn giữa tiếp tục tấn công Donetsk hoặc điều lực lượng sang đối phó với các đợt phản công của Ukraine ở miền nam và các khu vực khác.

Tuy vậy, phía Ukraine cũng đang thiếu hụt nhân lực nghiêm trọng, nên việc giành lại lãnh thổ trên quy mô lớn là khó có thể nhìn thấy trước. Khi thế bế tắc trên tiền tuyến kéo dài, kịch bản quân Nga đánh vào các khu vực phòng thủ yếu vẫn còn hiện hữu. Nga đã tập trung lực lượng gần biên giới ở các tỉnh Sumy và Kharkiv ở đông bắc Ukraine, trong khi Ukraine tăng cường cảnh giác trước một đợt tấn công mới.

Nếu bài viết này hữu ích, hãy chia sẻ nhé.