Giá dầu tăng khi rủi ro vận tải làm lộ rõ vùng đệm nguồn cung mỏng
WTI và Brent chốt phiên thứ Hai ở mức cao hơn sau một phiên biến động, khi giới giao dịch cân nhắc triển vọng nối lại đàm phán Mỹ-Iran trước những mối đe dọa mới đối với hoạt động vận tải biển quanh bán đảo Arab. Thị trường tiếp tục giằng co giữa khả năng đạt tiến triển ngoại giao và trạng thái ngày càng mong manh của nguồn cung vật chất. Dữ liệu việc làm Mỹ, hoạt động chuyển tháng hợp đồng WTI và số liệu tồn kho của API sẽ là những yếu tố theo lịch trình tiếp theo có thể tác động đến giá.
Tổng quan thị trường dầu thô
Giá dầu tăng khi ngoại giao và leo thang căng thẳng tạo lực kéo trái chiều
Giá dầu thô quốc tế tăng gần 1% trong phiên thứ Hai. WTI mở cửa cao hơn nhưng sau đó giảm đều, có lúc tiến sát ngưỡng tâm lý quan trọng 80 USD/thùng trước khi phục hồi một phần tổn thất. Giá chốt phiên tăng 0,7% lên 82,91 USD/thùng. Brent tăng 0,86%, đóng cửa ở mức 87,50 USD/thùng. Cả hai loại dầu chuẩn gần đây đều đạt mức cao nhất trong hơn một tháng.
Thông tin cho biết các bên trung gian đã đề xuất một lệnh ngừng bắn Mỹ-Iran kéo dài 10 ngày ban đầu khiến giá giảm mạnh. Bộ Ngoại giao Iran xác nhận đã nhận được đề xuất từ các bên trung gian và cho biết đàm phán với Mỹ có thể diễn ra nếu phù hợp với lợi ích quốc gia của Iran. Truyền thông Mỹ cũng đưa tin Tổng thống Donald Trump vẫn tập trung vào việc buộc Iran phải trả giá cho các sự kiện gần đây, ngay cả khi hai nước tiếp tục đối thoại.
Triển vọng ngoại giao đã hạn chế hoạt động mua vào vì hoảng loạn. Áp lực chốt lời cũng đè nặng lên thị trường sau khi việc tích lũy vị thế mua và đóng các vị thế bán khống giúp giá tăng đáng kể trong tuần trước. Giá dầu cũng đã tăng khoảng 3% vào Chủ nhật. Giới giao dịch ngày càng có xu hướng chờ bằng chứng về sự gián đoạn nguồn cung thực tế thay vì mua đuổi chỉ dựa trên các lời đe dọa.
Rủi ro quân sự và hàng hải tiếp tục nâng đỡ thị trường
Dư địa giảm giá vẫn bị hạn chế do rủi ro quân sự và vận tải biển gia tăng. Mỹ tiến hành các cuộc không kích đêm thứ chín liên tiếp nhằm vào những năng lực của Iran được sử dụng để tấn công tàu thuyền tại Eo biển Hormuz, đồng thời tiếp tục điều máy bay quân sự tới Trung Đông. Iran rút khỏi thỏa thuận ngừng bắn trước đó và tấn công các mục tiêu tại Jordan, Kuwait và Bahrain, trong khi Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran tiếp tục đe dọa các tuyến hàng hải.
Cảnh báo trả đũa thêm của ông Trump tác động đến thị trường mạnh hơn các cuộc không kích mới nhất đã được Mỹ xác nhận. Sau khi hai binh sĩ Mỹ thiệt mạng trong một vụ tấn công tại Jordan, ông Trump tuyên bố Iran sẽ phải trả giá gấp nhiều lần cho mỗi sinh mạng người Mỹ và cho biết ông đã ban hành chỉ thị cho quân đội. Giá dầu phục hồi gần 2 USD trong khoảng hai giờ sau tuyên bố này. Trái lại, thông báo sau đó của Mỹ về đêm không kích thứ mười chỉ tạo ra phản ứng hạn chế. Điều này cho thấy thị trường nhạy cảm hơn với nguy cơ leo thang chưa xảy ra so với những hành động quân sự đã được phản ánh vào giá.
Lo ngại về vận tải biển lan rộng sau khi phong trào Houthi tại Yemen công bố lệnh cấm hàng hải nhằm vào Saudi Arabia và đe dọa đóng Eo biển Bab el-Mandeb. Saudi Arabia cho biết nước này đang thực hiện các biện pháp quân sự cần thiết để bảo đảm an toàn hàng hải qua eo biển. Tuyến đường này đảm nhận khoảng 12% thương mại toàn cầu; nếu gián đoạn kéo dài, rủi ro đối với các chuyến hàng năng lượng qua Biển Đỏ và những khu vực xa hơn có thể gia tăng.
Caspian Pipeline Consortium cho biết hoạt động bốc dầu đã bị đình chỉ một lần nữa, sau khi chỉ vừa nối lại trong thời gian ngắn, do một tàu chở dầu tiếp tục bị tấn công vào ngày 20/07. Trong khi đó, Yemen đã nối lại xuất khẩu dầu. Giá xăng trung bình tại Mỹ cũng vượt 4 USD/gallon lần đầu tiên trong một tháng.
Tồn kho mỏng khuếch đại tác động của các mối đe dọa nguồn cung mới
Điều kiện nguồn cung vật chất vẫn mong manh. Xuất khẩu từ Vịnh Ba Tư tiếp tục thấp hơn mức trước chiến tranh, trong khi hoạt động của Iran vẫn ảnh hưởng đến việc tàu chở dầu đi qua Eo biển Hormuz. Theo JPMorgan, dòng chảy dầu được xác nhận qua eo biển đã giảm từ 12,5 triệu thùng/ngày một tuần trước xuống 5,1 triệu thùng/ngày, trong đó có khoảng 1,7 triệu thùng/ngày xuất khẩu từ Iran.
Tồn kho dầu thô của Mỹ chỉ cung cấp khả năng bảo vệ hạn chế trước một đợt gián đoạn khác. Kho Dự trữ Dầu mỏ Chiến lược hiện có khoảng 319,5 triệu thùng, gần mức thấp nhất kể từ năm 1983. Nếu tính cả dự trữ chiến lược, mức bảo đảm nguồn cung dầu thô của Mỹ đã giảm còn khoảng 45 ngày, so với mức trung bình lịch sử dài hạn là 65 ngày. Đây là mức thấp nhất trong 45 năm.
Lượng dầu thô đang vận chuyển trên toàn cầu đã đạt khoảng 1,3 tỷ thùng, nhưng phần lớn khối lượng này trên thực tế không thể tiếp cận trong thời gian Eo biển Hormuz còn bị hạn chế. Khoảng 150 triệu thùng dầu lưu trữ nổi đang bị mắc kẹt trong Vịnh Ba Tư. Nếu hoạt động hàng hải trở lại bình thường, việc một lượng cung lớn được giải phóng tập trung có thể gây áp lực giảm đáng kể lên giá. Ngược lại, nếu các hạn chế kéo dài và lượng dầu đang vận chuyển hoặc lưu trữ nổi bị tiêu hao, thị trường có thể đối mặt với tình trạng thiếu hụt vật chất nghiêm trọng hơn.
OPEC+ chỉ còn khoảng 2,5 triệu thùng/ngày công suất dự phòng danh nghĩa, một mức thấp trong lịch sử. Ngay cả khi sản lượng đang tạm ngừng tại Trung Đông được đưa trở lại, lượng dầu này vẫn khó tránh được các tuyến vận tải bị hạn chế. Đội tàu bóng tối gồm 213 chiếc của Nga, trong đó có 98 tàu được bổ sung trong giai đoạn 2025-2026, có thể cung cấp một phần nguồn dầu thay thế cho châu Á nhưng không thể bù đắp thiếu hụt từ Trung Đông ở quy mô hàng chục triệu thùng.
Dữ liệu Mỹ và tồn kho là các yếu tố theo lịch trình tiếp theo
Mỹ dự kiến công bố thay đổi việc làm ADP hằng tuần cho tuần kết thúc ngày 04/07 vào lúc 19:15 giờ Việt Nam (8:15 a.m. ET). Hoạt động chuyển tháng hợp đồng dầu WTI dự kiến diễn ra lúc 01:30 ngày hôm sau theo giờ Việt Nam (2:30 p.m. ET), tiếp theo là dữ liệu tồn kho dầu thô của API cho tuần kết thúc ngày 17/07 vào lúc 03:30 ngày hôm sau theo giờ Việt Nam (4:30 p.m. ET).
Xét về kỹ thuật, 83 USD là ngưỡng kháng cự ngắn hạn đầu tiên. Nếu vượt qua mức này, thị trường sẽ chuyển sự chú ý sang 84 USD và 85 USD. Hỗ trợ ban đầu nằm quanh 82 USD, trong khi ngưỡng tâm lý 80 USD vẫn là vùng hỗ trợ quan trọng.
Triển vọng dầu thô: Quan điểm thị trường toàn cầu
Phần này tổng hợp các quan điểm chính về dầu thô từ các tổ chức tài chính và thành viên thị trường toàn cầu. Mỗi quan điểm đã được Nhóm Nghiên cứu RYOEX tóm tắt và tái cấu trúc dựa trên thông tin công khai. Việc đề cập đến bất kỳ tổ chức hoặc cá nhân nào không đồng nghĩa với việc họ ủng hộ RYOEX hoặc các quan điểm của RYOEX.
Joshua Gibson | Thị trường định giá mối đe dọa nguồn cung mới nhanh hơn triển vọng hòa bình
Nhà phân tích Joshua Gibson cho biết Mỹ đã tấn công các năng lực quân sự của Iran được sử dụng nhằm vào hoạt động hàng hải tại Eo biển Hormuz trong chín đêm liên tiếp, trong khi Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran tiếp tục đe dọa tuyến đường này. Cùng lúc đó, Washington vẫn để ngỏ cánh cửa ngoại giao và gác lại đề xuất trước đây về mức phí quá cảnh Eo biển Hormuz 20%.
Những diễn biến này, kết hợp với hoạt động chốt lời sau mức tăng khoảng 3% vào Chủ nhật, đã kéo giá dầu xuống dưới 80 USD trước khi phục hồi nhanh chóng. Gibson cho rằng đà hồi phục cho thấy thị trường không muốn tiếp tục bán ra tại những mức giá đó.
Ông xác định cảnh báo trả đũa của ông Trump là diễn biến đã đảo chiều xu hướng. Giá dầu phục hồi gần 2 USD trong khoảng hai giờ sau khi ông Trump tuyên bố Iran sẽ phải trả giá gấp nhiều lần cho mỗi sinh mạng người Mỹ và ông đã ban hành chỉ thị cho quân đội. Phản ứng hạn chế trước thông báo sau đó về đêm không kích thứ mười của Mỹ cho thấy giới giao dịch chú ý nhiều hơn đến những nguy cơ leo thang chưa xảy ra thay vì các chiến dịch quân sự đã được phản ánh vào giá.
Gibson cho rằng phản ứng bất đối xứng này bắt nguồn từ nguồn cung vật chất mong manh. Xuất khẩu từ Vịnh Ba Tư vẫn thấp hơn mức trước chiến tranh, hoạt động của tàu chở dầu qua Hormuz tiếp tục chịu ảnh hưởng từ Iran và Kho Dự trữ Dầu mỏ Chiến lược của Mỹ chỉ ở khoảng 319,5 triệu thùng. Khi tồn kho cung cấp rất ít khả năng bảo vệ, thị trường đang từ từ định giá triển vọng hòa bình nhưng nhanh chóng bổ sung phần bù rủi ro mỗi khi xuất hiện mối đe dọa nguồn cung mới.
Zaye Capital Markets | Gián đoạn kéo dài có thể đẩy Brent vượt 90 USD
Naeem Aslam, Giám đốc đầu tư của Zaye Capital Markets, lưu ý rằng Brent đã tiến sát 90 USD/thùng và WTI từng tăng vượt 84 USD. Ông cho biết căng thẳng trở lại giữa Mỹ và Iran đã làm gia tăng lo ngại về các chuyến hàng dầu thô qua Eo biển Hormuz, tuyến đường đảm nhận khoảng một phần năm thương mại dầu mỏ toàn cầu.
Lưu lượng tàu thấp hơn, chi phí bảo hiểm tàu chở dầu cao hơn và khả năng xuất khẩu dầu thô cùng sản phẩm lọc dầu bị chậm trễ đã khiến thị trường định giá phần bù rủi ro địa chính trị lớn hơn. Theo Aslam, việc Mỹ mở rộng các cuộc không kích làm dấy lên lo ngại rằng xung đột có thể kéo dài hơn và vượt ra ngoài những mục tiêu ban đầu.
Nếu các cơ sở sản xuất, cảng xuất khẩu hoặc tuyến hàng hải trọng yếu bị ảnh hưởng, tình trạng thiếu hụt nguồn cung toàn cầu có thể xuất hiện trước khi các nhà sản xuất khác kịp tăng sản lượng. Giá có thể giảm nếu căng thẳng quân sự hạ nhiệt, hoạt động hàng hải trở lại bình thường hoặc gián đoạn chỉ mang tính tạm thời. Tuy nhiên, nếu các cuộc tấn công tiếp diễn hoặc lưu thông qua Hormuz bị hạn chế hơn, Brent có thể duy trì trên 90 USD và đối mặt với khả năng cao hơn tiến về 100 USD.
Saxo Bank | Leo thang xung đột và việc Hormuz bị đình chỉ một phần hỗ trợ Brent
Saxo Bank cho biết xung đột Mỹ-Iran tiếp tục leo thang vào cuối tuần, trong khi Iran đình chỉ việc đi qua Eo biển Hormuz đối với một số tàu. Những diễn biến này đã hỗ trợ đà tăng của dầu Brent.
JPMorgan | Kết quả đàm phán vẫn có khả năng xảy ra cao hơn một cuộc phong tỏa kéo dài
JPMorgan cho biết đà phục hồi của lưu lượng tàu qua Eo biển Hormuz đã đột ngột chấm dứt. Dòng chảy dầu được xác nhận giảm từ 12,5 triệu thùng/ngày một tuần trước xuống 5,1 triệu thùng/ngày, trong đó xuất khẩu của Iran chiếm khoảng 1,7 triệu thùng/ngày.
Ngân hàng này mô tả tình hình quanh Hormuz là một chu kỳ gồm đàm phán, đổ vỡ, leo thang và nối lại đàm phán. Dù xung đột quân sự tiếp tục tăng cường, JPMorgan cho rằng nhiều khả năng hai bên đang gây sức ép để thúc đẩy đàm phán hơn là tìm kiếm một cuộc đối đầu kéo dài.
Do đó, một thỏa thuận ngừng bắn mới vẫn có thể đạt được. Theo JPMorgan, một cuộc phong tỏa lẫn nhau trong dài hạn là rủi ro có xác suất thấp, không phải kịch bản cơ sở.
Rebecca Babin | Triển vọng ngừng bắn hạn chế mua vào hoảng loạn, nhưng các mối đe dọa hàng hải thu hẹp dư địa giảm
Rebecca Babin, nhà giao dịch năng lượng cấp cao tại CIBC Private Wealth, cho biết thị trường vẫn nhận định các kênh ngoại giao còn mở một phần. Vì vậy, khả năng ngừng bắn đã hạn chế hoạt động mua vào vì hoảng loạn.
Giới giao dịch cũng đã quen với những tuyên bố cứng rắn nhưng sau đó được hạ giọng, khiến họ có xu hướng chờ gián đoạn nguồn cung thực tế thay vì mua chỉ dựa trên các lời đe dọa. Việc tích lũy vị thế mua và đóng vị thế bán khống đã giúp giá tăng đáng kể trong tuần trước, thúc đẩy một số nhà đầu tư chốt lời và làm giảm ý muốn mua đuổi.
Babin cho rằng dư địa giảm cũng bị hạn chế bởi đêm không kích thứ chín liên tiếp của Mỹ, việc Mỹ triển khai thêm máy bay quân sự, Iran rút khỏi thỏa thuận ngừng bắn trước đó và các cuộc tấn công của Iran vào mục tiêu tại Jordan, Kuwait và Bahrain. Lệnh phong tỏa hàng hải của Houthi nhằm vào Saudi Arabia cùng lời đe dọa đóng Bab el-Mandeb bổ sung thêm một tầng rủi ro đối với hoạt động hàng hải ở Biển Đỏ và dòng năng lượng toàn cầu.
SEB | Ràng buộc chính trị làm tăng nguy cơ xung đột kéo dài
SEB cho biết xung đột Mỹ-Iran đã bước sang giai đoạn mới sau chín ngày không kích liên tiếp. Bản ghi nhớ trước đó có nền tảng yếu và hầu như không có nội dung đủ sức hỗ trợ một nền hòa bình lâu dài, ngoài quỹ tái thiết, việc tạm thời nới lỏng hạn chế đối với xuất khẩu dầu Iran và giải phóng một số tài sản bị đóng băng. Khác biệt trong cách diễn giải các điều khoản nhanh chóng đưa hai bên trở lại xung đột.
Iran coi việc Israel tiếp tục không kích Hezbollah tại Lebanon và các nỗ lực đưa tàu thương mại qua phần phía nam Eo biển Hormuz mà không phối hợp với Iran là hành vi vi phạm thỏa thuận. Mỹ lập luận rằng Iran chưa bao giờ thực sự bảo đảm an toàn đi lại qua Hormuz và đã phát động các cuộc không kích mới sau khi Iran tấn công tàu thuyền sử dụng một tuyến đường thay thế.
SEB nhận định các yếu tố nền tảng về quân sự và năng lượng thay đổi rất ít so với giai đoạn trước. Chỉ riêng các cuộc không kích khó có thể mang lại kết quả chiến lược mang tính quyết định cho Mỹ, trong khi Washington đối mặt với hạn chế về đạn dược và áp lực chính trị trong nước. Iran vẫn có khả năng tấn công các căn cứ Mỹ trong khu vực và đang tìm cách buộc các bên trở lại đàm phán bằng việc kiểm soát Hormuz, đẩy giá dầu lên cao và thúc đẩy tốc độ rút tồn kho.
Iran cũng đang chịu áp lực đáng kể. Chiến tranh đã gây thiệt hại nghiêm trọng cho nền kinh tế nước này, và một số dự báo cho thấy tổng sản phẩm quốc nội có thể giảm 10% trong năm nay khi đồng tiền mất giá và tình trạng nghèo đói trở nên trầm trọng hơn. Tuy vậy, giới lãnh đạo Iran có thể lo ngại một nền hòa bình bất lợi hơn một cuộc chiến bất lợi. Iran có thể bác bỏ bất kỳ thỏa thuận nào không bảo vệ được sự tồn tại của chính quyền, việc phân bổ lợi ích và tương lai chính trị, qua đó làm tăng nguy cơ xung đột kéo dài.
Theo kịch bản lạc quan hơn, hành động hiện tại của Mỹ là nỗ lực cuối cùng nhằm tránh thất bại chiến lược. Chi phí quân sự, tài khóa và chính trị trong nước gia tăng cuối cùng có thể khiến hai bên chấp nhận mở lại Hormuz theo cách vẫn duy trì một phần ảnh hưởng của Iran. Trong kịch bản bi quan hơn, các ràng buộc chính trị có thể ngăn cản một thỏa thuận bền vững. Sự sụp đổ của bản ghi nhớ đã làm tăng nguy cơ tính toán sai, hiểu lầm và leo thang thêm, có thể khiến Hormuz bất ổn hoặc đóng cửa trong thời gian dài, đồng thời gây thiệt hại dai dẳng cho các nền kinh tế Trung Đông và thị trường năng lượng toàn cầu.
Các biểu đồ chính của thị trường dầu thô
Phần này giới thiệu các biểu đồ giúp giải thích những biến động gần đây của thị trường dầu thô, tập trung vào thay đổi trong điều kiện cung cầu và tâm lý thị trường. Các biểu đồ và dữ liệu dựa trên thông tin của bên thứ ba, không đại diện cho quan điểm của RYOEX và không phải chỉ báo về biến động giá trong tương lai. Do thị trường có nguy cơ biến động đột ngột, việc quản trị rủi ro phù hợp vẫn rất cần thiết.
Dòng chảy dầu qua Eo biển Hormuz giảm hơn 10 triệu thùng/ngày
Dòng chảy dầu qua Eo biển Hormuz đã giảm hơn 10 triệu thùng/ngày. Sau khi bản ghi nhớ Mỹ-Iran đổ vỡ, dữ liệu tính đến ngày 20/07 cho thấy chỉ có một tàu chở dầu hoặc khí đốt đi qua eo biển, khiến công suất xuất khẩu dầu thô thực tế từ Vịnh Ba Tư giảm xuống gần bằng không.
Mức bảo đảm nguồn cung dầu thô của Mỹ thấp hơn nhiều so với trung bình lịch sử
Nếu tính cả Kho Dự trữ Dầu mỏ Chiến lược, tồn kho dầu thô của Mỹ cung cấp khoảng 45 ngày sử dụng. Mức này thấp hơn đáng kể so với trung bình lịch sử dài hạn là 65 ngày và là mức thấp nhất trong 45 năm, khiến thị trường có rất ít khả năng chống đỡ trước các đợt gián đoạn nguồn cung bổ sung.
Lượng dầu thô đang vận chuyển đạt 1,29 tỷ thùng
Lượng dầu thô đang vận chuyển trên toàn cầu đã đạt khoảng 1,29 tỷ thùng, mức cao kỷ lục. Phần lớn khối lượng này trên thực tế đang bị mắc kẹt và không thể tiếp cận các thị trường cuối cùng trong thời gian Hormuz còn bị hạn chế. Khoảng 150 triệu thùng dầu lưu trữ nổi nằm trong Vịnh Ba Tư và có thể gây áp lực giảm đáng kể lên giá dầu nếu hoạt động qua lại bình thường được khôi phục.
Nga trở thành quốc gia treo cờ hàng đầu của đội tàu chở dầu bóng tối
Đội tàu bóng tối của Nga có tổng cộng 213 chiếc, trong đó 98 tàu được bổ sung trong giai đoạn 2025-2026. Đội tàu này có thể vận chuyển một phần nguồn dầu thô thay thế tới châu Á nhưng không thể bù đắp mức thiếu hụt từ Trung Đông được tính bằng hàng chục triệu thùng.
Tổng kết
Giá dầu thô kết thúc phiên thứ Hai ở mức cao hơn khi triển vọng nối lại đàm phán Mỹ-Iran hạn chế hoạt động mua vào vì hoảng loạn, trong khi căng thẳng quân sự và các mối đe dọa đối với Eo biển Hormuz cùng Bab el-Mandeb tiếp tục duy trì rủi ro nguồn cung ở mức cao. Vùng đệm thực tế của thị trường đặc biệt mỏng: mức bảo đảm tồn kho của Mỹ thấp nhất trong 45 năm, công suất dự phòng danh nghĩa của OPEC+ chỉ khoảng 2,5 triệu thùng/ngày và phần lớn lượng dầu thô đang vận chuyển ở mức kỷ lục vẫn không thể tiếp cận.
Việc Hormuz mở cửa trở lại có thể giải phóng khoảng 150 triệu thùng dầu lưu trữ nổi và gây ra một nhịp điều chỉnh mạnh. Ngược lại, nếu eo biển đóng cửa kéo dài, nguy cơ thiếu hụt nguồn cung vật chất nghiêm trọng sẽ tăng lên. Các yếu tố theo lịch trình tiếp theo là dữ liệu việc làm ADP của Mỹ lúc 19:15 giờ Việt Nam (8:15 a.m. ET), hoạt động chuyển tháng hợp đồng WTI lúc 01:30 ngày hôm sau theo giờ Việt Nam (2:30 p.m. ET) và số liệu tồn kho dầu thô API lúc 03:30 ngày hôm sau theo giờ Việt Nam (4:30 p.m. ET).
Thích bài viết này? Hãy chia sẻ với mạng lưới của bạn!
RYOEX Official Media là kênh thông tin chuyên biệt dành cho các nhà giao dịch, cung cấp tin tức mới nhất, phân tích chuyên sâu, hướng dẫn chi tiết và nhiều nội dung hữu ích khác. Dù bạn là người mới bắt đầu hay nhà giao dịch chuyên nghiệp, chúng tôi luôn mang đến những thông tin thiết thực để bạn nắm bắt thị trường và nâng cao hiệu quả giao dịch.